شاخص اسطرلاب خطی شرفالدین طوسی | ||
| تاریخ علم | ||
| دوره 17، شماره 2 - شماره پیاپی 27، اسفند 1398، صفحه 7-73 اصل مقاله (1.55 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/jihs.2020.282834.371487 | ||
| نویسنده | ||
| سجاد نیکفهم خوبروان* | ||
| دانشگاه مک گیل | ||
| چکیده | ||
| اگر چه چندین رساله در بارۀ اسطرلاب خطی، ابداع شرفالدین طوسی (شکوفایی حدود 576ق)، بهدست ما رسیده، هیچکدام بهطور شایستهای بررسی نشده است. در نتیجه یکی از مهمترین جنبههای این ابزار یعنی شاخص تعبیه شده در آن به کلی ناشناخته مانده است. بر اساس بررسی همۀ متون بر جای مانده در بارۀ عملکرد این ابزار، این مقاله به بررسی شاخص اسطرلاب خطی که در حقیقت جایگزینی برای دوایر سمت در اسطرلاب مسطح بوده، میپردازد. همچنین با بررسی شواهد تاریخی ما نقش احتمالی کمالالدین ابن یونس (درگذشته در 639ق)، شاگرد شرفالدین طوسی را در تکمیل این ابزار مطالعه میکنیم. در انتهای این مقاله پس از بررسی همۀ نسخههای خطی شناخته شده از متون مرتبط با اسطرلاب خطی، تصحیح و ترجمۀ انگلیسی یکی از این متون، و تصحیح بخشهایی از یکی دیگر از آنها در بارۀ شاخص اسطرلاب خطی ارائه شده است. | ||
| کلیدواژهها | ||
| اسطرلاب خطی؛ شاخص؛ شرفالدین طوسی؛ کمالالدین ابن یونس | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 1,507 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 1,004 |
||