ساختارهای نحوی شعر نادر نادرپور با تکیه بر نظریّة نظم جرجانی | ||
| ادب فارسی | ||
| مقاله 10، دوره 9، شماره 2 - شماره پیاپی 24، اسفند 1398، صفحه 177-197 اصل مقاله (604.21 K) | ||
| نوع مقاله: علمی- پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/jpl.2019.289645.1533 | ||
| نویسندگان | ||
| مرتضی انصار* 1؛ علی اکبر باقری خلیلی2 | ||
| 1دانشجوی دکتری زبان و ادبیّات فارسی دانشگاه مازندران | ||
| 2استاد گروه زبان و ادبیّات فارسی دانشگاه مازندران | ||
| چکیده | ||
| نقشها و وظایف دستوری عناصر کلام، ساختهای نحوی زبان را تشکیل میدهند. زبان فارسی ازحیث ساخت نحوی، ازجمله زبانهای آزاد است. شکلگیری نحو این زبانها، معلول عوامل ذهنی، اندیشگانی و تفکّر غالب گوینده است. دستوریان مباحث ساختهای دستوری را فارغ از کارکرد ادبی آن و صرفاً در چارچوب مباحث زبانی بررسی میکنند. از میان علمای علم بلاغت، عبدالقاهر جرجانی به چیدمان و ترتیب و ترتُّب الفاظ، ذیل مباحث حذف، تقدیم و تأخیر عناصر نحوی (مسند و مسندٌالیه) پرداخته و هرگونه شکلگیری نحو و آرایش نحوی را تابعِ شکلگیری معنا در ذهن و اندیشۀ گوینده دانسته است؛ این دیدگاه وی به «نظریّۀ نظم» معروف است. در این مقاله، بسامد حذف و تقدیم و تأخیر عناصر اصلی و ساختارهای نحوی شعر نادر نادرپور در چارچوب نظریّۀ نظم بررسی و تحلیل شده است. همچنین نشان داده شده که شعر او مجموعهای متعادل و متنوّع از ساختارهای رایج و روان زبان فارسی است و نیز محصول توازن بین معنا و نحو و نتیجۀ تأثیر ترتیب و ترتُّب معنای شکلگرفته در ذهن بر نحو زبان است. تعمیق تجربههای ذهنی و اندیشه و ذهنیّت غنایی مأنوس و آسانفهم، موجب شده است شعر نادرپور از صراحت و رسانگی معنا، اصل توازی ذهن و زبان در شکلگیری معنا در ذهن و رخداد متناظر زبانی برخوردار باشد. | ||
| کلیدواژهها | ||
| نادرنادرپور؛ ساختار نحوی؛ نحو پایه؛ نحو نشاندار؛ جرجانی؛ نظریّۀ نظم؛ تقدیم و تأخیر و حذف عناصر دستوری | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 945 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 963 |
||