پیشنگری چشمانداز بلندمدت دمای آینده ایران مبتنی بر برونداد پروژة مقایسة مدلهای جفتشدة فاز ششم (CMIP6) | ||
| فیزیک زمین و فضا | ||
| مقاله 10، دوره 46، شماره 3، پاییز 1399، صفحه 583-602 اصل مقاله (1.54 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/jesphys.2020.304870.1007226 | ||
| نویسندگان | ||
| آذر زرین* 1؛ عباسعلی داداشی رودباری2 | ||
| 1استادیار، گروه جغرافیا، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران | ||
| 2پژوهشگر پسا دکتری، گروه جغرافیا، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران | ||
| چکیده | ||
| در این پژوهش برونداد سه مدل از مدلهای فاز ششمCMIP6 (Coupled Model Intercomparison Project phase 6) برای درستیسنجی انتخاب و چشمانداز بلندمدت دمای آیندة کشور پیشنگری شد. بنابراین از دو دسته داده شامل دمای 43 ایستگاه همدید و برونداد سه مدل BCC-CSM2-MR، CAMS-CSM1-0 و MRI-ESM2-0 از مجموعه مدلهای CMIP6 برای دو دوره (2009-۱۹۹۰ و 2100-2020) با تفکیک افقی ۱۰۰ کیلومتر و سنجههای متداول آماری شامل MAE (Mean Absolute Error)، MBE (Mean Bias Error)، RMSE(Root Mean Square Error)، t-Jacovids برای اختلاف دمای ایستگاه و مدلها استفاده شد. مقایسة سنجههای آماری محاسبهشده نشاندهندة عملکرد بهتر مدل MRI-ESM2-0 در بین سه مدل یادشده میباشد. بنابراین مدل MRI-ESM2-0 بهعنوان مدل منتخب جهت پیشنگری دمای آتی کشور تحت دو سناریوی SSP2-4.5 و SSP5-8.5 انتخاب شد. برای حذف اریبی مدلMRI-ESM2-0 از روش تغییر عامل دلتا DCF (Delta Change Factor) و برای مطالعة روند و شیب روند از آزمونهای من-کندال و سنس استفاده شد. بهطورکلی نتایج بیانگر بیهنجاری مثبت دما (متوسط سالانة کل کشور برای سناریو SSP2-4.5، 15/2 و SSP5-8.5، 34/3 oC) در ایران در تمام ماههای سال تا پایان قرن بیستویکم است. شدت بیهنجاری در ماههای گرم سال بیشتر از ماههای سرد سال است. متوسط روند دما در تمامی ماهها و سناریوها افزایشی و این مقدار از نظر آماری در سطح 1/0 معنیدار است. متوسط شیب روند بین سالانه در سناریوی SSP2-4.5، year-1 02/0 و بر اساس سناریوی SSP5-8.5، year-1 05/0 درجة سلسیوس محاسبه شد. پیشنگری دما در چشمانداز بلندمدت نشان داد بیشینة بیهنجاری دمای ایران در مناطق مرتفع و کمینة بیهنجاری در سواحل شمالی، شمالشرق و سواحلی جنوبی خواهد بود. | ||
| کلیدواژهها | ||
| دما؛ مدلهای CMIP6؛ سناریوهای SSP؛ روند دما؛ ایران | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 5,097 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 2,798 |
||