کاربست نظریه نشانهشناسی مایکل ریفاتر در تحلیل قصیده «خُذ وردةَ الثَّلج خُذ القیروانیة» سعدی یوسف | ||
| ادب عربی | ||
| مقاله 1، دوره 13، شماره 1، بهار 1400، صفحه 1-22 اصل مقاله (1.63 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/jalit.2020.301462.612200 | ||
| نویسندگان | ||
| فاطمه تنها1؛ مهین حاجی زاده* 2؛ ابوالحسن امین مقدسی3؛ عبدالاحد غیبی4 | ||
| 1دانشجوی دکتری زبان و ادبیات عربی دانشگاه شهید مدنی آذربایجان | ||
| 2دانشیار گروه زبان و ادبیات عربی دانشگاه شهید مدنی اذربایجان | ||
| 3استاد گروه زبان و ادبیات عربی دانشگاه تهران | ||
| 4استاد گروه زبان و ادبیات عربی دانشگاه شهید مدنی آذربایجان | ||
| چکیده | ||
| رهیافت نشانهشناسی مایکل ریفاتر یکی از رویکردهای نقد ادبی دوران معاصر است که بر ساختارگرایی و واکنش خواننده متکی است و در پیِ بررسی ارجاع نشانهها به یکدیگر در درونِ متن برای ایجاد شبکهای بههم پیوسته از نشانههاست و چهارچوب منسجمی را برای نقد و تحلیل شعر ارائه میکند. اساس این نظریه کشف شبکه معنایی شعر بر پایه تفسیر بر اساس توانش ادبی خواننده است و میکوشد خاستگاه متن را از طریق زیرانگاشتهایی که در متن گستردهاند، شناسایی کرده و بر انسجام درونی متن علیرغم وجود دگرسانیهای زبانی که از طریق عبور از خوانش اکتشافی به خوانش پسکنشانه نمودار میشوند دست یابد. پژوهش حاضر با تکیه بر رویکرد نشانهشناختی در صدد است فرآیندهای نشانهپردازی قصیده «خُذ وردةَ الثَّلج خُذ القیروانیة» سعدی یوسف، شاعر معاصر عراقی را بر اساس نظریه ریفاتر تحلیل و بررسی نماید تا به لایههای پنهان متن، ایدۀ محوری و رابطۀ بینامتنی آن با دیگر متون دست یابد. خوانش اکتشافی این قصیده بیانگر روایتی دراماتیک از روح رنجیدة شاعر و سفر با قطار به دور دستها و سرزمینهایی است که مقصدی نهایی ندارند و او را از وطنش دورتر میکند. اما خوانش پسکنشانه نشان میدهد شعر دارای پنج انباشت و منظومهی توصیفی است که بیانگر فضای فکری مسلط و حاکم بر قصیده است. نگارندگان با گذر از سطح محاکاتی به سطحی بالاتر، با یافتن رمزگانهای موجود در آن و نیز عناصر غیردستوری و نشانهپردازیِ هر یک از آنها، به تبیین موضوع اصلی (هیپوگرام) و اثر ساختار معنایی متن (ماتریس) دست یافتهاند. تحلیل این قصیده نشان میدهد که محصول بسط ماتریسهای متعددی چون یأس و اندوه، تبعید و غربت، عشق به وطن، اختناق و خفقان، سلطه یافتن بیگانگان بر وطن شاعر، دعوت به مبارزه و رستاخیزی، ترسیم چهرة به غارت رفتة عراق و مأیوس شدن از اوضاع حاکم است. | ||
| کلیدواژهها | ||
| نشانهشناسی؛ مایکل ریفاتر؛ سعدی یوسف؛ خُذ وردة الثلج خُذ القیروانیة؛ ماتریس | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 1,621 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 1,118 |
||