دیدگاه ابن سینا دربارۀ مفاهیم فلسفی؛ معقول اولی یا معقول ثانی | ||
| فلسفه | ||
| مقاله 2، دوره 18، شماره 2 - شماره پیاپی 35، اسفند 1399، صفحه 23-42 اصل مقاله (516.28 K) | ||
| نوع مقاله: علمی -پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/jop.2020.307492.1006538 | ||
| نویسندگان | ||
| سید احمد حسینی* 1؛ مریم تبریزی2 | ||
| 1دانشیار گروه فلسفه و حکمت اسلامی دانشگاه شهید مدنی آذربایجان | ||
| 2دانشآموختۀ کارشناسی ارشد فلسفه و کلام اسلامی دانشگاه شهید مدنی آذربایجان | ||
| چکیده | ||
| مقالۀ حاضر به ارائۀ تقسیمبندی جدیدی از معقولات اولی و معقولات ثانی در نظام فلسفی ابن سینا میپردازد و میکوشد بر اساس این تقسیمبندی جدید، جایگاه واقعی مفاهیم فلسفی را در نظام فلسفی ابن سینا نشان دهد. در دیدگاه رایج که به ابن سینا هم نسبت داده میشود، معقولات به دو دستۀ کلی معقولات اولی و معقولات ثانی تقسیم میشوند؛ که معقولات ثانی نیز خود به دو دستۀ معقولات ثانی منطقی و معقولات ثانی فلسفی تقسیم میشوند. در این مقاله بر اساس استدلالاتی که همگی در آثار ابن سینا ریشه دارند، نشان داده میشود که او در نظام فلسفی عقلگرایانۀ خود، نهتنها مفاهیم فلسفی را معقول ثانی نمیداند، بلکه اولیتر از هر مفهوم اولی میداند. ابن سینا با پذیرش درک اولیّات در مرتبۀ عقل بالملکه، نیاز به مفاهیم پایه و اولیه، درک مفهوم وجود توسط انسان معلق و نیاز به مفهوم وجود برای درک مفاهیم، نشان میدهد که مفاهیم فلسفی را معقول اول میداند؛ بنابراین، معقولات اولی از منظر ابن سینا به دو دسته تقسیم میشود: معقولات ماهوی و معقولات فلسفی؛ اما معقولات ثانی برای ابن سینا تنها مفاهیم منطقی را شامل میشوند. صراحت و ساختار مباحث ابن سینا به گونهای است که اشکالاتی همچون بدیهیبودن مفاهیم فلسفی و نه اولیبودن آنها و نیز اولیدانستن مفاهیم فلسفی توسط متأخران، خوانش ارائهشده در این مقاله را تضعیف نخواهد کرد. | ||
| کلیدواژهها | ||
| معقولات اولی؛ معقولات ثانی؛ معقولات ثانی فلسفی؛ معقولات ثانی منطقی؛ ابن سینا | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 2,059 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 880 |
||