جایگاه شهود در نظریۀ ادراک حسی پرایس | ||
| فلسفه | ||
| مقاله 1، دوره 18، شماره 2 - شماره پیاپی 35، اسفند 1399، صفحه 1-21 اصل مقاله (633.46 K) | ||
| نوع مقاله: علمی -پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/jop.2020.301326.1006513 | ||
| نویسندگان | ||
| محسن ابراهیمی1؛ رضا صادقی* 2 | ||
| 1دانشجوی دکتری فلسفۀ دانشگاه اصفهان | ||
| 2گروه فلسفه دانشکده ادبیات دانشگاه اصفهان | ||
| چکیده | ||
| دیدگاه پرایس در بحث ادراک حسی مبتنی بر دادههای حسی و نظریۀ آشنایی راسل است. او بین معرفت به دادههای حسی و پذیرش حسی تمایز میگذارد. از نگاه او، باور به جهان خارج در طی این دو مرحله صورت میگیرد. دادههای حسی حالات ذهنی هستند که موضوع شهود مستقیم و خطاناپذیر هستند و پذیرش حسی نیز نوعی عمل شبه شهودی است. دیدگاه پرایس نمونهای از «نظریۀ توجیه در بادی امر» در مبناگرایی درونگرایانه است که با دیدگاه معرفتشناسانی مانند چیزم، پالک و بونجور قابل مقایسه است. بسیاری از منتقدان، چنین دیدگاهی را خوشبینانه و نمونهای از مبناگرایی جزماندیش معرفی میکنند که مبتنی بر یک پیشفرض صرف، در باور به جهان خارج است. با این حال، چیزم با تکیه بر مفهوم «خود نمایانگری» دیدگاه او را اصلاح و تعدیل میکند. بونجور نیز با توجه به مسئلة انفعال در ادراک حسی و با تکیه بر استدلال بهترین تبیین، مبنایی برای دفاع از معرفت به جهان خارج فراهم میکند. حاصل این دفاعیات، نشان از لزوم توجه به معرفتی متفاوت از معرفت گزارهای، یعنی معرفت حضوری و نقش استدلال عقلی در باور به جهان خارج است. این توجه، به این شکل است که حقیقت معرفت، مشتمل بر جنبة حکایتگری از معلوم خودش است و با توجه به این جنبه، در صورت فرض سلامت حواس، آشکارشدن پدیدار حسی گواهی ابتدایی بر واقعیت خارجی است که از آن حکایت میکند و استدلال، بهترین تبیین دلیلی است که با کمک آن، این گواه در بادی امر، تبدیل به دلیل مناسب برای باور به جهان خارج میشود. | ||
| کلیدواژهها | ||
| پرایس؛ ادراک حسی؛ شهود؛ توجیه در بادی امر؛ پذیرش حسی؛ معرفت به جهان خارج | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 837 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 705 |
||