مقایسة عملکرد مدل های سری زمانی SARIMA و Holt-Winters با روشه ای هوش مصنوعی در پیش بینی طوفان های گردوغبار (مطالعة موردی: استان سیستان و بلوچستان) | ||
| پژوهش های جغرافیای طبیعی | ||
| مقاله 4، دوره 52، شماره 4، زمستان 1399، صفحه 567-587 اصل مقاله (1.74 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله کامل | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/jphgr.2021.303847.1007524 | ||
| نویسندگان | ||
| مسعود پورغلام آمیجی1؛ محمد انصاری قوجقار1؛ جواد بذرافشان2؛ عبدالمجید لیاقت* 3؛ شهاب عراقی نژاد2 | ||
| 1دانشجوی دکتری گروه مهندسی آبیاری و آبادانی، پردیس کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران | ||
| 2دانشیار گروه مهندسی آبیاری و آبادانی، پردیس کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران | ||
| 3استاد گروه مهندسی آبیاری و آبادانی، پردیس کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران | ||
| چکیده | ||
| هدف از این پژوهش مقایسة عملکرد مدلهای سری زمانی SARIMA و Holt-Winters با روشهای هوش مصنوعی شامل شبکة عصبی مبتنی بر توابع پایة شعاعی (RBF) و سیستم استنباط عصبی- فازی تطبیقی (ANFIS) بهمنظور پیشبینی فراوانی روزهای همراه با طوفان گردوغبار (FDSD) در فصل آتی است. بدین منظور، از دادههای ساعتی گردوغبار و کدهای سازمان جهانی هواشناسی در پنج ایستگاه سینوپتیک استان سیستان و بلوچستان با طول دورة آماری 25ساله (۱۹۹۰-2014) استفاده شد. نتایج نشان داد روش ANFIS، نسبت به سایر روشها، بهترین عملکرد را داشت و معیارهای ارزیابی R، RMSE، MAE، و NS آن بهترتیب از 72/0، 57/0، 42/0، و 71/0 تا 95/0، 51/0، 40/0، و 96/0 متغیر بود. همچنین، با افزایش شاخص متوسط FDSD در ایستگاهها (از 06/1 تا 11/7)، دقت پیشبینی همة روشها افزایش داشت. بر همین اساس، در سری زمانی SARIMA، ضریب همبستگی بین مقادیر مشاهداتی و پیشبینیشده شاخص FDSD از 64/0 به 79/0 افزایش یافت. برای روشهای Holt-Winters، RBF، و ANFIS مقدار نیز ضریب همبستگی بهترتیب از 70/0 تا 87/0، 69/0 تا 92/0، و 72/0 تا 95/0 متغیر بود. درمجموع، با مقایسة روشهای مورد استفاده، روش هوش مصنوعی ANFIS بهترین و مدلهای سری زمانی SARIMA و Holt-Winters بدترین عملکرد را داشتند. | ||
| کلیدواژهها | ||
| تحلیل سری زمانی؛ شبکههای عصبی؛ گردوغبار؛ ACF و PACF؛ نواحی بحرانی گردوغباری | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 1,583 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 861 |
||