تحلیل راهبردی بازآفرینی ساختاری-کارکردی بازارهای سنتی در شهرهای ایران (مورد مطالعه: سراهای بازار تاریخی شهر زنجان) | ||
| پژوهشهای جغرافیای انسانی | ||
| دوره 54، شماره 3، پاییز 1401، صفحه 851-866 اصل مقاله (1.16 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله علمی پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/jhgr.2021.316812.1008228 | ||
| نویسندگان | ||
| محمدتقی حیدری* 1؛ یعقوب حقی2؛ کبری خوند3؛ سعید محرمی4 | ||
| 1استادیار جغرافیا و برنامهریزی شهری، دانشکدة علوم انسانی، دانشگاه زنجان، زنجان، ایران | ||
| 2کارشناسی ارشد جغرافیا و برنامه ریزی شهری، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران | ||
| 3کارشناسی ارشد جغرافیا و برنامه ریزی گردشگری، دانشگاه زنجان، زنجان، ایران | ||
| 4دانشجوی دکتری جغرافیا و برنامهریزی شهری، دانشگاه زنجان، دانشگاه زنجان، زنجان، ایران. | ||
| چکیده | ||
| یکی از مبادی هویتی و تاریخی- فرهنگی شهرهای ایرانی بازار و عناصر تشکیلدهندة آن است. این در حالی است که امروزه بازارهای سنتی نتوانسته پاسخگوی نیازهای شهروندان باشد و شکلگیری فضاهای تجاری جدید بهواسطة الزامات شرایط زندگی مدرن به افول ساختاری-کارکردی بازار و عناصر وابسته به آن از جمله سراها منجر شده است. لذا بخشهایی از فضاهای بازار از جمله سراها، که با نیازهای امروز مردم انطباق نداشت، از رونق افتاده و به حاشیه رانده شده است. مقالة حاضر با روش توصیفی- تحلیلی به دنبال بررسی و تطبیق راهبردی ساختار و کارکرد سراهای بازار تاریخی زنجان بر اساس نیازهای فعلی جامعة شهری است. گردآوری داده ها با مطالعات میدانی و کتابخانه ای انجام شد. برای تحلیل دادهها از آزمون تکنمونهای T و رویکرد تحلیل اثرات متقابل تعاملی با کمک نرم افزارهای SPSS و Scenario Wizard استفاده شد. یافته های تحقیق نشان داد در بین سراهای بازار، سرای ملک نسبت به دیگر سراها وضعیت بهتری برای احیا و بازآفرینی دارد. همچنین، مهمترین راهبرد برای بازآفرینی و احیای ساختاری- کارکردی سراهای بازار زنجان به منظور مرمت و بازآفرینی معماری و طراحی سراها باید مبتنی بر مؤلفه های «نمای بیرونی (طراحی و معماری نمای بیرونی سرا)، تناسب (تناسب کاربری حجره های سرا با کارکرد بازار و سرا)، کیفیت روشنایی سرا، و حس تعلق مکانی باشد. بنابراین، به منظور بازآفرینی سراها، افزایش و توسعة کاربری های مختلط، ایجاد تنوع و گوناگونی، و تقویت و گسترش لبه های فعال ضروری است. | ||
| کلیدواژهها | ||
| بازآفرینی؛ بازار سنتی؛ سرا؛ شهر زنجان؛ شهرسازی تاکتیکال | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 2,027 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 876 |
||