تحلیل و شناسایی مولفه های ناپایداری حوضه های آبریز ایران (کاربرد شاخص فقر آبی در مقیاس حوضه آبریز) | ||
| تحقیقات اقتصاد و توسعه کشاورزی ایران | ||
| دوره 54، شماره 2، تابستان 1402، صفحه 471-485 اصل مقاله (1.03 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/ijaedr.2020.284139.668782 | ||
| نویسندگان | ||
| زهرا کیانی فیض اباد1؛ سعید یزدانی* 2؛ حبیب اله سلامی1؛ غلامرضا پیکانی1 | ||
| 1گروه اقتصاد کشاورزی، دانشکده اقتصاد و توسعه کشاورزی، دانشگاه تهران، کرج، ایران | ||
| 2گروه اقتصاد کشاورزی، دانشکده اقتصاد و توسعه کشاورزی، دانشگاه تهران، کرج، ایران. | ||
| چکیده | ||
| ایران در منطقه فرونشینی تودههای هوا در چرخه آب و هوایی نیمکره شمالی زمین قرار گرفته است، به همین دلیل بیش از دو سوم از پهنۀ آن دارای آب و هوای خشک و نیمه خشک میباشد. کاهش سرانه منابع آب تجدیدشونده، گسترش منابع آلودهکننده آب، اضافه برداشت از سفره-های آب زیرزمینی عمده چالشهای موجود در بخش منابع آب ایران بشمار رفته و حوضههای آبریز کشور را در شرایط ناپایدار قرار داده است. این مطالعه به دنبال شناخت عوامل اثرگذار بر ناپایداری به سنجش وضعیت حوضههای آبریز کشور از لحاظ فقر آبی میپردازد. برای این منظور از اطلاعات اجتماعی، اقتصادی و زیستمحیطی سال 1395 وضعیت پایداری حوضههای آبریز کشور و عوامل اثرگذار مشخص شده است. به طور کلی، نتایج نشان میدهد، میانگین شاخص فقر آبی در کل حوضههای آبریز کشور برابر با 73/43 است. در این میان مؤلفۀ منابع و مصرف با 24/19 و 85/36 کمترین مقادیر را در میان مؤلفهها دارا هستند. همچنین بر اساس رتبهبندی شاخص فقر آبی، حوضههای آبریز کویر درانجیر، بلوچستان جنوبی، هامون جازموریان، قرهسو و گرگان، کل- مهران و بندرعباس-سدیج ناپایدار و حوضههای آبریز سفیدرود بزرگ، مرزی غرب، دریاچه ارومیه و کارون بزرگ فاقد تنش آبی بوده و دارای پایداری کامل آبی هستند. با توجه به نتایج، پیشنهاد میشود تا در راستای برقراری مدیریت یکپارچۀ منابع آب با استفاده از رویکردهای جامعنگر به ارزیابی وضعیت منابع آبی مناطق پرداخته شود | ||
| کلیدواژهها | ||
| پایداری آب؛ شاخص فقر آبی؛ حوضه های آبریز ایران | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 1,325 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 494 |
||