بررسی روند تغییرات سنجههای سیمای سرزمین با استفاده از روش تحلیل گرادیانت شهریـ روستایی (مطالعة موردی: کلانشهر تهران) | ||
| مجله علمی " آمایش سرزمین " | ||
| دوره 13، شماره 2، مهر 1400، صفحه 461-489 اصل مقاله (1.29 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/jtcp.2021.326563.670236 | ||
| نویسندگان | ||
| گل آذین رادین مجد1؛ سید علی جوزی* 2؛ رخشاد حجازی3؛ محمد جواد امیری4؛ حمیدرضا غفارزاده5 | ||
| 1دانشجوی دکتری تخصصی، گروه محیط زیست، دانشکدة علوم و فنون دریایی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد تهرانشمال، ایران | ||
| 2استاد تمام، گروه محیط زیست، دانشکدة علوم و فنون دریایی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد تهرانشمال، ایران | ||
| 3استادیار، گروه محیط زیست، دانشکدة علوم و فنون دریایی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد تهرانشمال، ایران | ||
| 4استادیار، گروه برنامهریزی و آموزش محیط زیست، دانشکدة محیط زیست، دانشگاه تهران، ایران | ||
| 5استادیار، گروه اقتصاد محیط زیست، دانشکدة منابع طبیعی و محیط زیست، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد علوم و تحقیقات، ایران | ||
| چکیده | ||
| مقدمه: کشف تغییرات الگوی سیمای سرزمین در مناطق شهری برای حفظ امنیت محیط زیست و تشویق به توسعة پایدار از اهمیت بالایی برخوردار است. در این میان، با توجه به ظرفیت سنجههای فضایی برای توصیف ساختار سیمای سرزمین، این سنجهها میتوانند ابزاری ارزشمند برای شناسایی الگوهای رشد در کلانشهرها باشند. هدف: هدف از این تحقیق تحلیل گرادیانت شهریـ روستایی سنجههای سیمای سرزمین در کلانشهر تهران در سال 2018 و آنالیز روند تغییرات آنها، به منظور بررسی تغییرات مکانیـ زمانی الگوی سیمای سرزمین، بود. روش: برای محاسبة سنجهها روش پنجرة متحرک در دو سطح سیمای سرزمین و کلاس به کار گرفته شد. برای این منظور از تصاویر ماهوارة لندست 8 استفاده و پوشش زمین در چهار طبقة انسانساخت، اراضی باز، پوشش گیاهی، و آب به صورت نظارتشده دستهبندی شد. برای تحلیل گرادیانت ترانسکتهایی با ابعاد Km4Km*4 در چهار جهت مرکزـ شمال شرق، مرکزـ جنوب غرب، مرکزـ شمال غرب، و مرکزـ جنوب غرب به مرکزیت منطقة 12 شهرداری تهران، در نرمافراز GIS 10.2، هدایت شد. یافتهها: یافتهها نشان داد در سطح سیمای سرزمین با نزدیک شدن به مرکز تجاری کلانشهر تهران تعداد و تراکم لکهها افزایش و به سمت روستا شاخص متوسط شکل سیمای سرزمین تغییرات نسبتاً یکنواختی دارند. در سطح کلاس نیز با افزایش فاصله از مرکز تجاری کلانشهر تهران درصد سیمای سرزمین لکههای انسانساخت و اراضی باز در حال افزایش و لکههای پوشش گیاهی در حال کاهش است. نتیجه: توسعة شهری موجب افزایش تراکم لکهها در سیمای سرزمین شده است؛ طوری که در ترانسکت مرکزی پیوستگی سیمای سرزمین کاهش و ازهمگسیختگی اجزای ساختاری سیمای سرزمین افزایش یافته است. تغییر کاربری اراضی باعث گسترش شهر به سمت روستا و تأثیر منفی بر پوشش گیاهی و منابع آبی شده است. | ||
| کلیدواژهها | ||
| تغییرات مکانیـ زمانی؛ تهران؛ کاربری اراضی؛ گرادیانت شهریـ روستایی | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 1,056 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 729 |
||