شناسایی منابع مقاومت به عامل بیماری زنگ قهوهای (Puccinia triticina Erikss.) در ژنوتیپهای گندم بومی ایران | ||
| دانش گیاهپزشکی ایران | ||
| دوره 52، شماره 2، بهمن 1400، صفحه 115-133 اصل مقاله (1.14 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/ijpps.2021.314891.1006965 | ||
| نویسندگان | ||
| صبا دلفان1؛ محمدرضا بی همتا* 2؛ سید طاها دادرضایی3؛ علیرضا عباسی4؛ هادی علیپور5 | ||
| 1دانشجوی دکتری اصلاح نباتات دانشکدگان کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران | ||
| 2استاد اصلاح نباتات دانشکدگان کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران | ||
| 3اشتادیار موسسه تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرج، ایران | ||
| 4دانشیار اصلاح نباتات دانشکدگان کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران | ||
| 5استاد یار گروه زراعت دانشکده کشاورزی دانشگاه ارومیه | ||
| چکیده | ||
| شناسایی منابع ژنهای مقاومت گیاهچهای و گیاه کامل برای هرمی کردن ژنها، آرایش ژنی و ایجاد ارقام گندم دارای مقاومت پایدار، برای کنترل زنگ قهوهای گندم، با عامل .Puccinia triticinea Erickss امری ضروری است. در این پژوهش تعداد 218 ژنوتیپ گندم بومی ایران که از مناطق مختلف جمعآوری شده بود، در مزرعه آزمایشی ایستگاه تحقیقات کشاورزی گلستان اهواز طی سال 99-1398 به صورت خطوط یک متری کشت شده و با پاتوتیپهای شایع زنگ قهوهای خوزستان شامل LR-98-8، LR-98-14، LR-94-5 و LR-97-4 تیمار شدند. واکنش گیاهچهای نیز در گلخانههای واحد بیماریشناسی غلات موسسه اصلاح و تهیه نهال و بذر کرج با پنج پاتوتیپ شایع ایران در قالب طرح بلوکهای کامل تصادفی با دو تکرار انجام شد. برای ارزیابی مقاومت از شاخصهایی تیپ آلودگی، سطح زیر منحنی پیشرفت بیماری، شدت نهایی آلودگی و ضریب آلودگی استفاده شد. نتایج نشان داد که به ترتیب 10 و هفت درصد از ژنوتیپها در شرایط گلخانهای و مزرعهای مقاومت نشان دادند. در مرحله گیاه کامل واکنش 23 ژنوتیپ به صورت نیمهمقاوم (MR: moderately resistant) و 14 ژنوتیپ بهصورت نیمهحساسMS: moderately susceptible) ) بود. ضریب همبستگی بین شدت نهایی آلودگی، با مقادیر ضریب آلودگی و سطح نسبی زیر منحنی پیشرفت بیماری (rAUDPC)، به ترتیب 989/0 و 949/0 بود. در نهایت 30 ژنوتیپ با خصوصیات مورد نظر یعنی شدت نهایی آلودگی 40-0 درصد، ضریب آلودگی 40-0 وrAUDPC بین 30-0 درصد به عنوان ژنوتیپهای مطلوب انتخاب شدند. تجزیه خوشهای ژنوتیپهای مورد نظر را در چهار گروه حساس (S: Sensetive)، نیمهحساس (MS)، نیمهمقاوم (MR) و مقاوم (R: Resistance) طبقهبندی کرد. | ||
| کلیدواژهها | ||
| زنگ قهوهای گندم؛ سطح زیر منحنی پیشرفت بیماری؛ مقاومت گیاهچهای؛ مقاومت گیاه کامل | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 1,116 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 845 |
||