ارزیابی تابآوری محیطزیست دریایی شمال جزیرة قشم– تنگة هرمز براساس مدل DPSIR | ||
| نشریه محیط زیست طبیعی | ||
| دوره 74، شماره 4، زمستان 1400، صفحه 727-746 اصل مقاله (766.53 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/jne.2022.326125.2240 | ||
| نویسندگان | ||
| سروین قاسمی1؛ امیرحسین جاوید* 2؛ فروغ فرساد3؛ مریم رباطی3؛ پروین فرشچی3 | ||
| 1دانشجوی دکترای علوم محیط زیست، گروه علوم محیط زیست، دانشکده منابع طبیعی و محیط زیست، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران | ||
| 2استاد، گروه مهندسی محیط زیست، گروه علوم محیط زیست، دانشکده منابع طبیعی و محیط زیست، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران | ||
| 3استادیار، گروه علوم محیط زیست، گروه علوم محیط زیست، دانشکده منابع طبیعی و محیط زیست، واحد علوم و تحقیقات، تهران، ایران | ||
| چکیده | ||
| با توجه به افزایش فشارهای انسانی بر سوحل دریایی، همواره نیاز اساسی به تفهیم و ترسیم چالشهای پیچیده پایداری و کمک به ساماندهی تحقیقات احساس میگردد. بنابراین با تدوین چنین چارچوب جامعی میتوان به پیشبینی تغییرات و پشتیبانی تصمیمهای مدیریتی و همچنین میزان تابآوری محیطزیست منطقه دست یافت. در این زمینه چارچوب مفهومی مدل عوامل پیشران، فشار، وضعیت، اثرات و پاسخها موسوم به DPSIR یکی از رویکردهایی است که میتواند در مناطق ساحلی-دریایی مورد استفاده قرار گیرد. از طرفی قشم نیز بهعنوان بزرگترین و مهمترین جزیرة و از مناطق استراتژیک حوزة خلیج فارس میباشد. در دهههای اخیر، ویژگیهای خاص این منطقه بههمراه محیطزیست متنوع و حساس سبب تبدیل این محدوده به یکی از قطبهای عمده گردشگری فرهنگی، طبیعی و زمینشناسی کشور شده است. بر این اساس، در تحقیق حاضر با رویکردی توأم به بررسی تابآوری محیطزیست دریایی در کرانههای شمالی سواحل جزیره قشم با استفاده از معیارهای اقتصادی- اجتماعی پرداخته شد. در این راستا به جهت کمّیسازی هرچه بهتر نتایج، چارچوب مفهومی مدل DPSIR در تلفیق با مدل معادلات ساختاری (SEM-PLS) که از رویکردهای غیرآزمایشی است، بهکار گرفته شد. با توجه به نقشهشناختی فازی، شاخص اقتصادی در این منطقه بهترتیب با وزنهای 0/62، 0/62 و 0/5 با شاخص نهادی- مدیریتی و زیستی دارای رابطه دو سویه و مثبت میباشد، این عامل با وزن 65/0 با شاخص اجتماعی- فرهنگی رابطه دو سویه و منفی دارد. همچنین، شاخص اقتصادی با وزن 0/69 با شاخص فیزیکی و شیمیایی رابطه یکسویه و منفی دارد. | ||
| کلیدواژهها | ||
| تابآوری؛ محیطزیست دریایی؛ جمعیت؛ بومسازگان ساحلی-دریایی؛ جزیرة قشم | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 2,154 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 586 |
||