ارزیابی تغییرات کیفیت منابع آب زیرزمینی دشت مرند با استفاده از روش ترکیب غیرنظارت شده (شاخص GWQI و (GQI | ||
| مجله اکوهیدرولوژی | ||
| دوره 8، شماره 4، زمستان 1400، صفحه 1061-1080 اصل مقاله (2.55 M) | ||
| نوع مقاله: پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/ije.2022.326865.1525 | ||
| نویسندگان | ||
| مرتضی نجیب1؛ اصغر اصغری مقدم2؛ عطا الله ندیری* 2؛ الهام فیجانی3 | ||
| 1دانشجوی دکتری هیدروژئولوژی دانشکدۀ علوم طبیعی، دانشگاه تبریز | ||
| 2استاد گروه علوم زمین دانشکدۀ علوم طبیعی، دانشگاه تبریز | ||
| 3استاد پردیس علوم / دانشکدۀ زمینشناسی، دانشگاه تهران | ||
| چکیده | ||
| آبخوان دشت مرند یکی از دشتهای بزرگ و با فعالیتهای وسیع کشاورزی و صنعتی است که در سالهای اخیر در زمرۀ آبخوانهای بحرانی و ممنوعه قرار گرفته است. یکی از مشکلات کاهش سطح آب زیرزمینی، تغییرات کیفی آبهای زیرزمینی است که روی چگونگی مصارف و مدیریت آنها تأثیر دارد. بنابراین، در این تحقیق با استفاده از 46 نمونۀ آبی از چاه، قنات و چشمهها در خردادماه 1393 و 1398 و آنالیز پارامترهای یونهای اصلی، فرعی و کمیاب، شاخصهای کیفیت آب زیرزمینی GQI و GWQI محاسبه شد. نقشههای خروجی این دو شاخص نشان از تفاوت در تعیین ردههای کیفیت آب شرب منطقه است، انتخاب یکی از این دو شاخص برای تعیین قابلیت شرب منابع آبی منطقه ممکن نبود. بنابراین، در این پژوهش با توجه به تفاوت موجود در خروجیهای دو شاخص استفادهشده، برای دستیابی به یک نقشۀ واحد روش ترکیب غیرنظارتشده معرفی و استفاده شد. نتایج پژوهش گویای این است که روش غیرنظارتشده ((Unsupervised method با داشتن CI بالاتر نسبت به دو شاخص یادشده، روش ایدهآلتری برای ارزیابی کیفیت منابع آبی منطقه و تعیین صحیحتر ردههای قابلیت شرب است. نتایج نشان داد دشت مرند در کلاسهای متوسط و قابل قبول از نظر شاخص GWQI و GQI قرار دارد. بیشترین و کمترین مقدار شاخص GWQI و GQI بهترتیب در جنوب و شمال غربی دشت مشاهده شد. مقایسۀ نقشههای شاخص کیفیت آب شرب در سالهای 1393 و 1398 نشاندهندۀ کاهش کیفیت آب طی 5 سال اخیر است. | ||
| کلیدواژهها | ||
| شاخص GQI؛ شاخص GWQI؛ دشت مرند؛ روش غیرنظارتشده و کیفیت آبهای زیرزمینی | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 1,149 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 778 |
||