کاربرد نقشهبرداری رقومی در پهنهبندی ذرات اولیه و برآورد هدایت هیدرولیکی اشباع خاک بهمنظور مدیریت بهینه حوزههای آبخیز (مطالعه موردی: حوزه آبخیز دامغانرود) | ||
| تحقیقات آب و خاک ایران | ||
| دوره 53، شماره 2، اردیبهشت 1401، صفحه 245-261 اصل مقاله (2.31 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/ijswr.2022.333013.669113 | ||
| نویسندگان | ||
| مهین خسروی1؛ علی اصغر ذوالفقاری* 2؛ سید حسن کابلی3؛ حیدر غفاری4 | ||
| 1دانشجوی دکتری، گروه مناطق خشک، دانشکده کویرشناسی، دانشگاه سمنان، ایران | ||
| 2دانشیار، گروه مدیریت مناطق خشک، دانشکده کویرشناسی، دانشگاه سمنان، ایران. | ||
| 3استادیار،گروه مدیریت مناطق خشک، دانشکده کویرشناسی، دانشگاه سمنان، ایران | ||
| 4استادیار، گروه علوم و مهندسی خاک، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز. ایران | ||
| چکیده | ||
| توزیع اندازه ذرات اولیه خاک یکی از مهمترین خصوصیات خاک بوده که بر بسیاری از خصوصیات هیدرولیکی خاک از جمله هدایت هیدرولیکی اشباع، مؤثر است؛ لذا دانش دقیق از نحوه پراکنش اندازه ذرات خاک در حوزه آبخیز بر مدیریت بهینه حوزه آبخیز بسیار تأثیرگذار است. در این مطالعه تغییرات مکانی ذرات شن، سیلت و رس خاک در سطح حوزه آبخیز دامغانرود با قدرت تفکیک مکانی 30 متر در عمق 30-0 سانتیمتری، 60-30 سانتیمتری پیشبینی شد. به این منظور 110 نقطه نمونهبرداری با استفاده از روش مکعب لاتین تعیین شد و نمونهبرداری در دو عمق انجام گرفت. متغیرهای محیطی از تصاویر ماهواره لندست و مدل رقومی ارتفاع (DEM) استخراج شدند. جهت ارتباط بین ذرات خاک و متغیرهـای محیطی از مدل RF استفاده شد. نتایج نشان داد که ضریب تبیین مدل RF در عمق 30-0 سانتیمتری برای ذرات رس، شن و سیلت با دامنهای به ترتیب برابر با 6/0، 52/0 و 71/0 و در عمق 60-30 سانتیمتری به ترتیب برابر با 69/0، 67/0 و 49/0 به دست آمد. در لایه سطحی، متغیرهای کمکی مستخرج از دادههای سنجشازدور و در لایه عمقی، متغیرهای مستخرج از DEM بیشترین ارتباط را با دادههای ذرات خاک داشتند. مقادیر هدایت هیدرولیکی اشباع خاک (Ks) برآورد شده با استفاده از توابع انتقالی بین 08/0 تا 1 متر در روز متغیر بود، که کمترین مقدار Ks در اراضی با رخنمونهای سنگی و خاکهای مارنی مشاهده شد. نتایج نشان داد که پراکنش مکانی هدایت هیدرولیکی اشباع خاک (Ks) مشتق شده از دادههای شن و رس، بهخوبی با واقعیت منطقه همخوانی داشت. بهطوریکه کمترین مقادیر Ks در مناطق با رخنمون سنگی و در خاکهای مارنی مشاهده شد. | ||
| کلیدواژهها | ||
| "متغیرهای محیطی"؛ "مدل جنگل تصادفی"؛ "توابع انتقالی" | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 1,081 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 628 |
||