تحلیل رخداد همزمان فازهای نوسان اطلس شمالی و نوسان شمالگان با فازهای انسو و تأثیر آن بر دمای زمستانه ایران | ||
| پژوهش های جغرافیای طبیعی | ||
| دوره 54، شماره 3، پاییز 1401، صفحه 347-364 اصل مقاله (1.73 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله کامل | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/jphgr.2022.340146.1007686 | ||
| نویسندگان | ||
| وحید خجسته غلامی1؛ برومند صلاحی* 2؛ غلام حسن محمدی3 | ||
| 1گروه جغرافیای طبیعی،دانشکده علوم اجتماعی،دانشگاه محقق اردبیلی | ||
| 2استاد گروه جغرافیای طبیعی دانشگاه محقق اردبیلی | ||
| 3سازمان هواشناسی کشور؛ اداره کل هواشناسی آذربایجان شرقی | ||
| چکیده | ||
| هدف این مطالعه بررسی نقش برهمکنش دورپیوندهای نوسان اطلس شمالی و نوسان شمالگان با نوسان جنوبی بر دمای فصل زمستان در ایران است. بدین منظور از دادههای دمایی 100 ایستگاه هواشناسی در دوره آماری 2019-1988 استفاده شد. با اعمال چند روش آماری و توصیفی و همچنین استفاده از سامانه اطلاعات جغرافیایی نقش شاخصهای مذکور بر دمای فصل زمستان مورد بررسی قرار گرفت. نتایج حاکی از آن است که ارتباط معکوس و معنیداری بین دورپیوندهای NAO و بهویژه AOبا دمای بخشهای شمالی و نیمه غربی بخصوص در ماههای فوریه و ژانویه وجود دارد. بهطور کلی فازهای مثبت حدی AO و تا حدودی NAO باعث کاهش دمای بخشهای شمالی و غربی شده و به هنگام رخداد فازهای مثبت حدی، آنومالی دمایی غالب مناطق کشور به سمت نرمال و زیر نرمال تغییر پیدا میکند. نتایج نشان داد که برهمکنش همزمان رخداد پدیده لانینا (النینو) با فازهای مثبت (منفی) NAO و AO باعث وقوع دمای زیر نرمال (بالای نرمال) در اغلب نواحی مرکزی و جنوبی میشود در صورتیکه برهمکنش فازهای خنثی شاخصهای مذکور با فازهای مختلف انسو غالباً موجب تعدیل دما شده و احتمال وقوع ناهنجاری دمایی با شدت و وسعت بیشتر، بسیار کاهش مییابد. | ||
| کلیدواژهها | ||
| انسو؛ ایران؛ دمای زمستانه؛ دورپیوند؛ نوسان اطلس شمالی | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 1,011 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 613 |
||