بررسی هیدروژئوشیمیایی و ژئوترمومتری چشمههای آب گرم سیستم ژئوترمال منطقۀ شوط- ماکو | ||
| مجله اکوهیدرولوژی | ||
| دوره 9، شماره 1، بهار 1401، صفحه 47-61 اصل مقاله (1.46 M) | ||
| نوع مقاله: پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/ije.2022.331880.1562 | ||
| نویسندگان | ||
| نصرت آقازاده* 1؛ توحید پاشایی قرگوز2 | ||
| 1استادیار گروه عمران، واحد ارومیه، دانشگاه آزاد اسلامی، ارومیه، ایران | ||
| 2دانش آموختۀ گروه زمین شناسی، واحد ارومیه، دانشگاه آزاد اسلامی، ارومیه، ایران | ||
| چکیده | ||
| هدف از این پژوهش، بررسی خصوصیات هیدروژئوشیمیایی چشمههای آب گرم مربوط به میدان زمینگرمایی خوی- ماکو، تأثیر واحدهای سنگی و نقش سیالات هیدروترمال بر افزایش غلظت عناصر در ترکیب آب چشمهها و تخمین دمای مخزن بود که برای این منظور در شهریورماه 1397 از آب چشمههای گرم و سرد منطقۀ مطالعهشده نمونهبرداری صورت گرفت. نتایج بررسیهای هیدروشیمیایی نشان میدهد آب چشمهها جزء ردۀ آبهای محصور و کمعمق با تیپ بیکربناتۀ سدیک است، به طوری که مقدار Na و HCO3 بهترتیب 736 و 2122 میلیگرم بر لیتر میرسد. نتایج بررسی نسبتهای مختلف یونی و نمودارهای هیدروژئوشیمیایی نشان داد زیاد بودن غلظت عناصر در ترکیب آب چشمه بیشتر مربوط به تأثیر سنگهای میزبان و فرایند تعویض یونی است. در چشمههای آب گرم با غلظت زیاد HCO3, Na و عناصر فرعی As و B با مقادیر 47/1 و 7/0میلیگرم بر لیتر، به دلیل نبود سنگهای تبخیری، همچنین به دلیل حضور تودههای گرم ماگمایی در اعماق، منشأ این یونها میتواند به جدایش آنها از سیستم ماگمایی و هیدروترمال مرتبط باشد. آبهای حرارتی منطقۀ مطالعهشده بر اساس دیاگرام Na-K-Mg جزء آبهای نابالغ است، بنابراین نتایج حاصل از ژئوترمومترهای کاتیونی با دمای مخزن بین 22 تا 667 درجۀ سانتیگراد نمیتواند از صحت و دقت کافی برخوردار باشد. بر اساس نتایج حاصل از ژئوترمومترهای سیلیس، شاخص اشباعیت کانیهای کوارتز و کلسدونی و مدل اختلاط آنتالپی سیلیس دمای مخزن خیلی زیاد نیست و حدود 70 تا 78 درجۀ سانتیگراد برآورد میشود. | ||
| کلیدواژهها | ||
| آب گرم؛ تعویض یونی؛ ژئوترمومتر؛ ماکو؛ هیدروژئوشیمی | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 1,271 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 645 |
||