برهان اِنّی در روش علمی ابوریحان بیرونی | ||
| تاریخ علم | ||
| مقاله 5، دوره 20، شماره 1 - شماره پیاپی 32، مرداد 1401، صفحه 121-139 اصل مقاله (502.18 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/jihs.2022.344111.371686 | ||
| نویسنده | ||
| محمد مهدی صدرفراتی* | ||
| دانشگاه عالی دفاع ملی و تحقیقات راهبردی | ||
| چکیده | ||
| ابوریحان بیرونی دانشمند برجستۀ قرون چهارم و پنجم هجری رویکرد منحصر به فردی در علوم طبیعی داشت. در حالی که دانشمندان برجستهای چون ابوعلیسینا روشهای قیاسی و مبانی فلسفۀ ارسطو را در علوم طبیعی دارای اصالت تلقی میکردند، ابوریحان توجه بیشتری به براهین انّی که روش علوم ریاضی بود داشت. در این روشِ علمی میتوان با نگاهی انتقادی به مبانی فلسفی نگریست و تعهدی به این و آن دستگاه فلسفی نداشت. بیرونی گرچه خود بسیاری از مبانی ارسطو را پذیرفته بود و عملاً در مقدمات علم نجوم اعمال کرده بود، اما همواره نگاهی انتقادی به آنها داشت و در برخی موارد به مرزهای علم تجربی، آن طور که در دورۀ انقلاب علمی در غرب میشناسیم، نزدیک شده بود. همچنین از ملزومات چنین نگرشی غیریقینی بودن علوم طبیعی است که سنخیت بسیاری با علوم طبیعی و تجربی به شکل جدید خود دارد. در این مقاله تلاش میکنیم رویکرد انّی بیرونی در علوم طبیعی را با چند نمونه و شرح آنها روشن کنیم. | ||
| کلیدواژهها | ||
| ابوریحان بیرونی؛ برهان انِّی؛ روش علمی؛ فلسفۀ ارسطو | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 676 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 804 |
||