تحلیلی تطبیقی از ارتباط سرمایه دینی و مشارکت مذهبی در ایران | ||
| مطالعات و تحقیقات اجتماعی در ایران | ||
| مقاله 2، دوره 12، شماره 4 - شماره پیاپی 49، زمستان 1402، صفحه 479-494 اصل مقاله (882.71 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/jisr.2023.360370.1411 | ||
| نویسنده | ||
| محمدرضا طالبان* | ||
| گروه جامعه شناسی، پژوهشکده امام خمینی و انقلاب اسلامی، تهران، ایران | ||
| چکیده | ||
| برخی نظریهپردازان رویکرد انتخاب بخردانه در جامعهشناسی دین این استدلال را مطرح نمودند که همانطور که افزایش دانش و مهارتهای فرد (= سرمایه انسانی) کیفیت کالاهای اقتصادی را افزایش میدهد، دانش و مهارتهای مذهبی فرد (= سرمایه دینی) نیز موجب افزایش کیفیت فعالیتهای مذهبی و در نتیجه مزایایی میشود که فرد از مشارکت مذهبی دریافت میکند. از این رو، هر چه فرد واجد سرمایه دینی بیشتری باشد، خشنودی بیشتری (یعنی افزایش مزایا) از فعالیتهای مذهبی بدست میآورد که یکی از نتایج اصلیاش، افزایش مشارکت مذهبی او خواهد بود. در پژوهش حاضر تلاش گردید تا اعتبار این فرضیه، به محک تجربه زده شود. این مطالعه از روش «تطبیقی درونکشوری» استفاده نموده است. «واحد تحلیل» و «سطح تحلیل» در مطالعة حاضر به ترتیب «شهرستان» و «ایران» بوده که از دادههای ثانویه برای وارسی مدعاهای نظری و تحلیل نهایی استفاده گردیده است. یافتههای پژوهش برای فرضیه تحقیق مبنی بر ارتباط مثبت سرمایه دینی با مشارکت مذهبی در شهرستانهای ایران- حتی وقتی که شاخصهای توسعهیافتگی نیز کنترل شدند- دلالت تأییدی داشت، هر چند که شدت این ارتباط، ضعیف بود. نتایج بدست آمده گویای آن بود که اکثر تغییرات یا عمدة تفاوتهای موجود در مشارکت مذهبی در سطح شهرستانهای ایران مربوط به عوامل دیگری غیر از سرمایه دینی میباشد. بنابراین، میتوان گفت که برای تبیین مشارکت مذهبی در سطح شهرستانهای ایران، نظریه سرمایه دینی فاقد توان تبیینی مکفی است و بایستی آن را مکمل نظریه های دیگر محسوب نمود. | ||
| کلیدواژهها | ||
| اقتصاد دین؛ سرمایه دینی؛ مشارکت مذهبی؛ توسعهیافتگی؛ شهرستانهای ایران | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 858 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 473 |
||