واکاوی خویشکاریهای اساطیری دیوان در آثار محمد سیاه قلم | ||
| نشریه هنرهای زیبا: هنرهای تجسمی | ||
| مقاله 8، دوره 29، شماره 1، بهار 1403، صفحه 97-109 اصل مقاله (3.48 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/jfava.2024.366084.667189 | ||
| نویسندگان | ||
| زهرا علی اوغلی ضیائی1؛ حمیده حرمتی* 2 | ||
| 1کارشناسی ارشد پژوهش هنر، گروه پژوهش هنر، دانشکده هنرهای تجسمی، دانشگاه هنر اسلامی تبریز، ایران. | ||
| 2استادیار زبان و ادبیات فارسی، دانشکده چندرسانهای، دانشگاه هنر اسلامی تبریز، ایران. | ||
| چکیده | ||
| دیو موجود اهریمنی اسطورهای است که طی دورههای مختلف بهواسطه برخی از خویشکاریهای خود مورد توجه هنرمندان در تصویرگری قرار گرفته است که از آن میان میتوان به طور ویژه از محمد سیاه قلم نام برد. وی با تأملی مضاعف در ترسیم نقش دیو، با بیانی آشکار به تصویرگری برخی از خویشکاریهای دیوان پرداخته است. تأمل بر نقش دیوان محمد سیاه قلم به لحاظ واکاوی خویشکاری و تطبیق آن با وظیفه اساطیری ایشان اهداف اصلی این پژوهش است. روش پژوهش به لحاظ هدف بنیادی، از نوع توصیفی- تحلیلی و گردآوری اطلاعات مطالعات کتابخانهای است که هر 28 نگاره وی را شامل میشود. این پژوهش درصدد یافتن پاسخ به این پرسش است که دیوان سیاه قلم چه خویشکاریهایی داشتهاند و تا چه اندازه به وظایف اساطیری خود وفادار ماندهاند؟ در حاصل نتایج خویشکاری دیوان سیاه قلم در هشت عمل نزاع دیوان، انجام پیشه، حمل، دزدی، رقص، بادهنوشی، رامشگری و مباحثه دستهبندی گردید که انجام وظیفه انسانی و داشتن پیشه مهمترین وجه ممیزه دیوان سیاه قلم است. در تطبیق با چهره اساطیری ایشان میتوان گفت بخش قابل توجهی از خویشکاریهای دیوان سیاه قلم به چهره اهریمنی آنان مربوط است که این امر بهنوبه خود ریشه در متون اساطیری اوستایی و پهلوی دارد. | ||
| کلیدواژهها | ||
| خویشکاری؛ اساطیر؛ دیو؛ محمد سیاه قلم؛ غیاثالدین نقاش | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 1,381 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 1,163 |
||