واکاوی روند تغییرات شدت چرخندهای توأمان مدیترانه-دریای سرخ | ||
| پژوهش های جغرافیای طبیعی | ||
| مقاله 2، دوره 55، شماره 4، زمستان 1402، صفحه 27-44 اصل مقاله (1.58 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله کامل | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/jphgr.2024.363162.1007785 | ||
| نویسندگان | ||
| حسین عساکره* 1؛ رویا پورکریم1؛ عبدالله فرجی1؛ محمود خسروی2 | ||
| 1گروه جغرافیا، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه زنجان، زنجان، ایران | ||
| 2گروه جغرافیای طبیعی، دانشکده جغرافیا و برنامهریزی محیطی، دانشگاه سیستان و بلوچستان، زاهدان، ایران | ||
| چکیده | ||
| از چرخندهای مؤثر بر بارشهای بعضاً فراگیر ایرانزمین، سامانههای ادغامی دریای مدیترانه و دریای سرخ میباشند. ازاینرو دستیابی به روند تغییرات شدت ارتفاع ژئوپتانسیل و شیو ارتفاع ژئوپتانسیل همزمان با الگوهای توأم مدیترانه- دریای سرخ بهعنوان یکی از عوامل نمودهای این چرخندها و نیز بارش برخی نواحی ایرانزمین، از اهمیت شایان توجهی برخوردار است. برای انجام این پژوهش از دادههای ارتفاع ژئوپتانسیل تراز 1000 هکتوپاسکال مربوط به مرکز پیشبینی میانمدت جوی اروپایی و نسخه ERA-Entrim بهصورت دیدهبانی ششساعته طی بازه زمانی 1979-2018 استفاده شد. برای بررسی وجود جهش و نوسانات در شدت مراکز چرخندی توأمان مدیترانه – دریای سرخ در طی دوره آماری از نمایه الکساندرسون موسوم به نمایه آزمون همگنی استاندارد نرمال (SNHT) استفاده گردید. بهمنظور وارسی و بررسی معنیداری روند بین دادههای ارتفاع ژئوپتانسیل و دادههای شیو ارتفاع ژئوپتانسیل، آماره ناپارامتری خیدو بهکار گرفته شد. بهمنظور تحلیل و الگوسازی روند بلندمدت از روش پارامتری رگرسیون خطی بهره گرفته شد. یافتههای پژوهش حاضر بیانگر افزایش ارتفـاع ژئوپتانسیل در محل شکلگیری مراکز چرخندی دریای مدیترانه و همچنین کاهش شیو فشار در مقادیر متوسط سالانه میباشد که احتمالاً منجر به کاهش ناپایداری و بارش در مناطق تحت تأثیر خواهد شد. دادههای شیو ارتفاع ژئوپتانسیل دریای مدیترانه در سال 1996 یک جهش معنیدار داشت که سری زمانی را به دو مقطع زمانی قبل و بعد از جهش تقسیم کرد، نتایج نمایانگر روند صعودی در این دو مقطع زمانی است، امّا دوره دوم نسبت به دوره قبل با شیب ملایمتری افزایش پیداکرده است | ||
| کلیدواژهها | ||
| شدت چرخند؛ چرخندهای ترکیبی مدیترانه -دریای سرخ؛ ارتفاع ژئوپتانسیل؛ شیو ارتفاع ژئوپتانسیل؛ ایران | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 952 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 579 |
||