سمیت تنفسی اسانس برگ درخت ارس (Juniperus excelsa M.Bieb.) از دو رویشگاه مختلف در ایران بر آفات شبپره هندی (Plodia interpunctella (Hübner)) و سوسک زرد آرد (Tenebrio molitor L.) | ||
| نشریه جنگل و فرآورده های چوب | ||
| دوره 76، شماره 4، زمستان 1402، صفحه 313-327 اصل مقاله (1.13 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/jfwp.2024.367337.1265 | ||
| نویسندگان | ||
| سمیه نظیرزاده1؛ ویلما بایرام زاده2؛ فرحناز خلیقی سیگارودی* 3؛ لیلا پورحسینی1؛ سید خسرو حسین اشرفی4 | ||
| 1گروه علوم باغبانی، واحد کرج، دانشگاه آزاد اسلامی، کرج، ایران. | ||
| 2گروه علوم باغبانی، واحد کرج، دانشکده کشاورزی دانشگاه آزاد اسلامی، کرج، ایران. | ||
| 3مرکز تحقیقات گیاهان دارویی، پژوهشکدة گیاهان دارویی جهاد دانشگاهی، کرج، ایران. | ||
| 4گروه صنایع چوب و کاغذ، واحد کرج، دانشگاه آزاد اسلامی، کرج، ایران. | ||
| چکیده | ||
| در دهههای اخیر، استفاده از حشرهکشهای دوستدار محیطزیست بهویژه اسانسهای گیاهان برای کنترل آفات انباری توجه بسیاری از محققین را بهخود جلب کرده است. بنابراین پژوهش حاضر با هدف بررسی خاصیت حشرهکشی، اسانس برگ درخت ارس (Juniperus excelsa) جمع آوری شده از دو رویشگاه واقع در ارتفاعات منطقة آقداغ و (خلخال) و شهرستانک (کرج) در ایران روی حشرات کامل شبپرة هندی (Plodia interpunctella) و سوسک زرد آرد (Tenebrio molitor L.) انجام شد. برگ درختان از دو ناحیه جمع آوری و اسانس با استفاده از دستگاه کلونجر تهیه و ترکیبات اصلی با استفاده از کروماتوگرافی گازی متصل به طیفسنج جرمی شناسایی شد. همچنین اثر سمیت تنفسی این اسانس ها بر روی حشرات فوق با تعیین شاخص میزان کشندگی (LC50) و رگرسیون پروبیت بررسی شد. براساس نتایج، در اسانس برگ درخت ارس منطقة شهرستانک و آقداغ به ترتیب 24 و 18 ترکیب شناسایی شد. در هر دو رویشگاه، بیشترین ترکیب شناسایی شده مربوط به α-Pinene بود. نتایج نشان داد که سمیت تنفسی اسانس ها درهر دو منطقة مورد مطالعه با غلظت اسانس همبستگی مثبت و معنیدار دارد (0/01>P). LC50 برای سوسک زرد آرد در اسانس های آق داغ و شهرستانک بهترتیب 279/10، 253/16 میکرولیتر بر لیتر هوا و برای شبپرة هندی 182/26، 115/16 میکرولیتر بر لیتر هوا محاسبه شد. مقادیر LC50 اسانسهای تهیه شده از شهرستانک برای هر دو حشره کمتر بود که این تفاوت احتمالاً از تفاوت در ترکیبات شیمیایی اسانس در رویشگاه ناشی شده است. با توجه به سمیت تنفسی اسانس حاصل از برگهای درخت ارس در دو منطقة بررسی شده، و با توجه به تفاوت شاخص LC50، مطالعات زیستسنجی بیشتری ازJ. excelsa در رویشگاه های مختلف توصیه می شود. | ||
| کلیدواژهها | ||
| آفات انباری؛ ترکیبات شیمیایی؛ زیستسنجی؛ متابولیتهای ثانویه | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 1,313 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 652 |
||