بررسی انتقادی یک نقد دربارۀ سمانتیک نظام تابعارزشی آیا نتیجۀ استدلال میتواند مستقل از مقدمهها باشد؟ | ||
| فلسفه و کلام اسلامی | ||
| دوره 56، شماره 2، اسفند 1402، صفحه 441-463 اصل مقاله (636.95 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/jitp.2024.368162.523447 | ||
| نویسندگان | ||
| مرتضی حاجیحسینی* 1؛ حمیده بهمنپور2 | ||
| 1دانشیار، گروه فلسفۀ، دانشکدۀ ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه اصفهان، اصفهان،ایران. | ||
| 2دانشآموختۀ دکترا، گروه فلسفۀ،دانشکدۀ ادبیات و علوم انسانی دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران | ||
| چکیده | ||
| در منطق کلاسیک، استدلال معتبر است اگر و تنها اگر استدلال فاقد سطر نمونه خلاف باشد، فرقی نمیکند نتیجه مستقل از مقدمهها باشد یا نباشد. بر اساس این تعریف، استدلالهای و معتبر ارزیابی میشوند. شهود طبیعی اما اعتبار این دو استدلال را تایید نمیکند. نویسنده در کتاب طرحی نو از اصول و مبانی منطق (۱۴۰۱) با افزودن دو شرط جدید، تعریفی نو از اعتبار استدلال ارائه کردهاست که راههای اثبات اعتبار این دو استدلال را مسدود میکند. این تعریف مستلزم تجدید نظر در ارزیابی برخی استدلالها، تعریف قاعدۀ جانشینی، تعریف صدق منطقی همتای استنتاج، شیوۀ تعیین اعتبار و عدم اعتبار استدلال، فرآیند اثبات بهنجاری و تمامیت منطق کلاسیک است که به تأسیس نظریۀ نظام تابعارزشی منطق پایۀ گزارهها انجامیدهاست. اسدالله فلاحی در مقالۀ «سمانتیک تابعارزشی حاجحسینی» که در مجلۀ فلسفه و کلام اسلامی، ۱۴۰۲، دورۀ ۵۶، شمارۀ اول منتشر شدهاست، بیآنکه موضع خود را در قبال استدلالهای فوق مشخص نماید، با طرح انتقادات پراکنده، این نظریه را نقد نمودهاست. در این مقاله این نقدها را در چهار گروه «ابهام در برخی مفاهیم سمانتیک نظام تابعارزشی»، «اعتبار، صدقنگهداری و مدل»، «پیامدهای تعریف اعتبار و عدم اعتبار استدلال»و «فراقضایای بهنجاری و تمامیت» بررسی میکنیم و نشان میدهیم به جز یک نقد که مستلزم اصلاح یک خطای سهوی است و هیچ آسیبی به اصل نظریه نمیزند، سایر نقدها ناشی از کاربرد شگردهای مغالطی، اتهامهای خودساخته، عدول از برخی الزامات نقد، صورتبندی نادرست از تعریف استدلال معتبر و عدم توجه به برخی پیامدهای شروط جدید تعریف اعتبار استدلال است. | ||
| کلیدواژهها | ||
| منطق کلاسیک؛ نظام تابعارزشی و سمانتیک آن؛ اعتبار استدلال و روش تعیین آن؛ بهنجاری و تمامیت | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 514 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 499 |
||