خوشنویسی ایرانی به مثابه نشانه دیاگرامی: تحلیلی مبتنی بر نشانهشناسی شناختی | ||
| نشریه هنرهای زیبا: هنرهای تجسمی | ||
| دوره 29، شماره 2، تابستان 1403، صفحه 25-39 اصل مقاله (1.42 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/jfava.2024.364048.667172 | ||
| نویسندگان | ||
| فرهاد ظریف1؛ علی ایزانلو* 2 | ||
| 1دانشجوی دکتری زبان شناسی، گروه زبان شناسی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران. | ||
| 2استادیار گروه زبانشناسی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران. | ||
| چکیده | ||
| در این پژوهش قصد داریم با بررسی یک اثر خوشنویسی منتخب، بهعنوان یکی از سرنمونهای آثار فاخر خوشنویسی ایرانی، نشان دهیم که خوشنویسی ایرانی خصوصیاتی مشابه نشانههای دیاگرامی دارد. با این فرض، از آنجا که شناخت و ذهن انسان بدنمند است، ابتدا با استفاده از مفاهیم ساختاری خوشنویسی ایرانی و قوانین گشتالت سعی میکنیم به درکی حسی از این اثر برسیم. در بعد، برای واکشی معنای مفهومی از این اثر، مدل آمیزۀ نشانهشناختی برانت (2021) را به کار میگیریم و معنایی را که پس از مواجهه با اثر، ساخت فضای آمیزه و اعمال طرحوارهها بهطور مفهومی ساخته میشود، با عنوان فضای معنا در این الگو پیشنهاد میدهیم. معنای مفهومی بهمانند معنای حسی میتواند با تغییر در دیدمایۀ (مفهومی) تغییر کند؛ زیرا این دیدمایه، ماحصل درک حسی و طرحوارههای مخاطب است. تحلیل اثر خوشنویسی مورد نظر از دو منظر فوق با تمرکز بر مفاهیم شناختی چون انتخاب، دیدمایه، برجستگی، پویایی و روابط همنشینی و جانشینی بهروشنی سؤال این پژوهش را پاسخ داد و مشخص نمود که این اثر خوشنویسی را میتوان ماهیتاً یک نشانۀ دیاگرامی در نظر گرفت؛ چراکه نوع سازماندهی فُرمهای خوشنویسی بر پایۀ مفاهیم شناختی مورد نظر بهگونهای انجام گرفته است که درک مفهومی اثر را ضمانت میکند. | ||
| کلیدواژهها | ||
| نشانههای دیاگرامی؛ قوانین گشتالت؛ آمیزۀ نشانهشناختی؛ دیدمایه؛ خوشنویسی ایرانی | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 803 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 602 |
||