تضادهای قومی: تدوین یک شاخص جامع فرهنگی | ||
| مطالعات و تحقیقات اجتماعی در ایران | ||
| مقاله 2، دوره 13، شماره 1 - شماره پیاپی 50، بهار 1403، صفحه 17-33 اصل مقاله (1.27 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/jisr.2024.369594.1468 | ||
| نویسندگان | ||
| آزاد نمکی1؛ محمد فاضلی2؛ یعقوب احمدی* 3 | ||
| 1گروه علوم اجتماعی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه شهید بهشتی تهران، تهران، ایران | ||
| 2دکتری جامعهشناسی، پژوهشگر مسائل اجتماعی ایران، تهران، ایران | ||
| 3گروه علوم اجتماعی دانشگاه پیام نور تهران، ایران | ||
| چکیده | ||
| درحالیکه جریان غالب جامعهشناسی و نیز علوم سیاسی بیشتر بر نهادها، کنشگران نخبه و دخالتهای خارجی برای تبیین تضادهای قومی/مذهبی متمرکز بوده است، جامعهشناسی فرهنگی و جامعهشناسی فرهنگ، دریچهای دیگر به این پدیده گشوده و نقش عوامل فرهنگی و نظام ارزشی را در بروز و ظهور آن برجسته میکند. اما بررسی چرایی این پدیده از منظر فرهنگی مستلزم وجود معیاری دقیق برای سنجش آن است که بتواند ارتباط نظام فرهنگی و ارزشی جوامع و تحولات مربوط به آن را با بروز تضادهای قومی- مذهبی بسنجد. در این پژوهش، دادههای ارزشی و نگرشی مورد پالایش نظری و آماری قرار گرفت. علاوه بر آن، در یک بررسی نظاممند طولی دهساله، ارتباط تجربی این شاخص فرهنگی با تضادهای قومی/مذهبی رویداده در سراسر جهان سنجیده شد. در دور اول این مطالعۀ طولی 81 کشور-جامعه و در دور دوم 93 کشور و درنهایت، با تجمیع تمام نمونهها، ارتباط نظام فرهنگی/ارزشی و تضاد بررسی شد. یافتهها از انسجام «شاخص تضاد» مرکب از چهار عامل بنیادی دربرگیرندگی گروهی، عدم تساهل، مردانگی و احساس برگزیدگی حکایت میکنند. نتایج نشان میدهد شاخص تضاد توانسته است بخش قابلتوجهی از کنشگریهای مبتنی بر قوم و مذهب بر علیه دیگری یا بین دولت و گروههای قومی/مذهبی را تبیین کند. آزمون رگرسیون حاکی از آن است که حدود 40 درصد از تغییرات تضاد سطح کشوری با فرهنگ تضاد قابلپیشبینی است. | ||
| کلیدواژهها | ||
| تبعیض؛ تضاد قومی؛ تضاد مذهبی؛ شاخص فرهنگی تضاد؛ فرهنگ تضاد | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 837 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 576 |
||