در جستجوی نقاشیهایی با خطای بصری پیشرفته به روایت ابنهیثم در المناظر | ||
| نشریه هنرهای زیبا: هنرهای تجسمی | ||
| دوره 29، شماره 3، پاییز 1403، صفحه 19-33 اصل مقاله (2.85 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/jfava.2024.374442.667262 | ||
| نویسنده | ||
| مریم کشمیری* | ||
| استادیار گروه نقاشی، دانشکده هنر، دانشگاه الزهرا(س)، تهران، ایران. | ||
| چکیده | ||
| ابنهیثم در بحثِ خطای زبری در المناظر به نقاشیهایی اشاره میکند که در آنها، حیوانات، اشخاص معین، گیاهان و دیگر عناصر بصری به طور طبیعی بازنمایی شدهاند؛ از آنجا که در سدههای 4و5ه.ق، نقاشی در تمدن اسلامی به چنان سطح واقعنمایی نرسیده بود، این پرسش مطرح است که ابنهیثم به کدام نقاشیها اشاره میکند؟ اهمیت گزارش ابنهیثم، افزونبر آنکه آگاهیها از تاریخ نقاشی را گسترش میدهد، میتواند روایت چگونگی شکلگیری نقاشی در عصر رنسانس را نیز بپرورانَد. پژوهش در پی آن است که با استناد به گزارشهای تاریخی و سنجش آن با کاوشهای باستانشناسی در سده بیستم، نقاشیهای روایتشده در المناظر را شناسایی کند. از نظر تاریخی، سخنان فارابی و مسعودی دربارة نقاشیهایی مطرود در سدههای آغاز مسیحیت، مهمترین سرنخهای شناسایی آن نقاشیهاست. همچنین، اقامت طولانی ابنهیثم در مصر از یکسو، و کشف و شناسایی نقاشیهای مومی در نواحی صَعید (فیوم) از سوی دیگر، زمینة سنجش گزارش المناظر را فراهم میسازد. پژوهش با روش تحلیل تاریخی و تطبیق ویژگیهای تکنیکی نقاشی با گزارش ابنهیثم، درپیِ شناخت همبستگی میان آنها است. بنابراین، در نبود هرگونه آگاهی تاریخی از دیگر سنتهای بازنمایی، میتوان گفت نقاشیهای مومی مصر، در چارچوب همان سنت بازنمایی پدید آمده بود که ابنهیثم در المناظر از آن سخن میگوید. | ||
| کلیدواژهها | ||
| نقاشی تمدن اسلامی؛ نقاشیهای مومی مصر؛ ابنهیثم؛ تزاویق؛ خطای بصری؛ کتاب المناظر | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 1,544 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 9,162 |
||