| تعداد نشریات | 126 |
| تعداد شمارهها | 7,096 |
| تعداد مقالات | 76,260 |
| تعداد مشاهده مقاله | 151,827,285 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 113,869,984 |
بررسی امکان و عدم امکان سازگاری جمهوریت و اسلامیت در نظام سیاسی | ||
| فصلنامه علمی-ترویجی (حرفهای) پژوهـان | ||
| دوره 12، شماره 19، آذر 1402، صفحه 65-88 اصل مقاله (427.57 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله علمی- پژوهشی | ||
| چکیده | ||
| از آنجاییکه تضمین حقوق مدنی و سیاسی؛ در نظام جمهوریت متأثر از اصل حاکمیت مردم است، شهروندان حق محور بوده، دولت مکلف به شناسایی و نیز تضمین حقوق و آزادیهای بنیادین شهروندان است. نظر به معنا و مفهوم جمهوریت و شاخصههایکلی آن، در مجموع، نظام جمهوری در مقابل نظام غیر مردمی و استبدادی به کار میرود. در این نظام، عموم مردم در ساختار آن نقش تعیین کنندهای دارند و ادارۀ امور کشور با مشارکت مردم، توسط کارگزاران منتخب آنها و با نظارت عموم انجام میگیرد. مطابق ماده اول قانون اساسی «افغانستان، دولت جمهوری اسلامی، مستقل، واحد و غیر قابل تجزیه میباشد.» با دقت و تأمل بیشتر در مفاد و محتوای این ماده قانون اساسی، به این نتیجه میرسیم که فاکتورهای و پارامترهای مطرح در آن، مبانی کلی و کلان نظام سیاسی افغانستان را تشکیل می دهد. به این ترتیب، میتوان گفت این مبانی کلی، عبارتند از: جمهوریت، اسلامیت، استقلال، و وحدت یابساطت دولت مورد تحلیل و ارزیابی قرار میگیرد. در نگاه نخست، جمهوریت با انتخابی بودن زمامدار و محدودیت دوره زمامداری بازشناخته میشود که نظر به این ویژگیها بر خلاف نظام سلطتنی، نه مادام العمری و نه ارثی است. در مقابل اسلام؛ به مثابه نظام ارزشی و اعتقادی حاکم بر جامعه افغانستان، تمام ابعاد حیات فردی و اجتماعی مردم را تسخیر نموده و زندگی جامعه افغانی با دستورها و مقررات اسلامی، درهم آمیخته است. از این رو، اسلام یکی از منابع مهم مشروعیت و مبنای مستحکم اقتدار سیاسی به شمار میرود. بنابراین، در نظام جمهوری، حاکمیت از آن مردم است و مردم حق تعیین سرنوشت خویش را با ارادۀ آزاد و با توجه به شاخصهها و ویژگیهای جمهوریت دارند، اما در نظام اسلامی یا حکومت اسلامی؛ حاکمیت و حق تعیین سرنوشت مردم از آن خداوند است و پیروان نظریه انتصاب، معتقدند که فقیه، همانند امام معصوم (ص) منصوب به حکومت و مأذون در آن میباشد. دیدگاه انتصاب، ریشه در حاکمیت مطلق و مالکیت انحصاری خداوند متعال نسبت به جهان و انسان دارد. در نتیجه؛ یافتههای مقاله حاضر؛ دو عنصر اساسی و بنیادین تشکیل دهندۀ نظام سیاسی «جمهوریت نظام با شاخصههای خویش» و «اسلامیت نظام با مشخصات و ویژگیهایخویش» را مورد تحلیل و ارزیابی قرار دادهاند؛ و خروجی آن، به صورت طبیعی، غیریت سازی، عدم امکان سازگاری جمهوریت و اسلامیت نظام را در نظام سیاسی کشور؛ که مطابق با واقعیتهای عینی جامعۀ افغانی ترسیم شده است، منطقاً آشکار میگردد. | ||
| کلیدواژهها | ||
| جمهوریت؛ اسلامیت؛ حقوق اساسی؛ عدم سازگاری؛ قانون اساسی؛ نظام سیاسی و حکومت اسلامی | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 105 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 99 |
||