«لزوم ثبت» نقل و انتقالات مشمول «اثر استثنایی ثبت» در پرتو اصل «اثر نسبی» ثبت املاک | ||
| مطالعات حقوق تطبیقی | ||
| دوره 15، شماره 2، دی 1403، صفحه 707-729 اصل مقاله (619.21 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله علمی - پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/jcl.2023.359689.634507 | ||
| نویسندگان | ||
| نسرین طباطبائی حصاری* 1؛ سروش صفی زاده2 | ||
| 1گروه حقوق خصوصی و اسلامی دانشکدۀ حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران، ایران | ||
| 2گروه حقوق خصوصی دانشکدگان فارابی دانشگاه تهران، قم، ایران | ||
| چکیده | ||
| «اصل لزوم ثبت» به معنای پیوند میان «ثبت» و «صحت یا قابلیت استناد انتقال»، از اصول بنیادین نظامهای ثبت املاک است که در اغلب نظامهای ثبتی ازجمله ایران در بعضی موارد انتقال- همچون انتقال مبتنی بر ارث- استثناهایی هم دارد و پرسشهایی را به ذهن متبادر میسازد؛ ازجمله اینکه بهطور معمول چه مصادیقی از انتقالات مشمول اثر استثنایی ثبت میباشند؟ چه مبانی توجیهی برای تلقی یک انتقال در زمرۀ اثر استثنایی ثبت وجود دارد؟ کارکرد نظام ثبت املاک نسبت به این انتقالات چیست و با توجه به این کارکرد، چگونه ذینفعان اینگونه انتقالات به سمت ثبت آنها سوق مییابند؟ نگارندگان مطالعۀ حاضر با روشی تطبیقی- تحلیلی، ابتدا مصادیق انتقالات موضوع اثر استثنایی در نظامهای ثبت املاک را شناسایی کردهاند و با بررسی ادلۀ «تملک مبتنی بر تصرف طولانیمدت»، «انتقال مبتنی بر ارث» و «انتقال ناشی از رأی دادگاه» بهعنوان سه مصداق اصلی این انتقالات- دو مصداق اخیر آن در نظام حقوقی ایران نیز وجود دارد- مهمترین مبانی تلقی این مصادیق در قلمرو اثر استثنایی ثبت را «حمایت از تصرف بر مبنای نظریۀ کار»، «ارث بهمثابۀ قاعدۀ اساسی مرتبط با نظم عمومی» و «لزوم عدم انکار وضعیتهای حقوقی ناشی از قانون و آرا قضایی» میدانند که نسبت به آنها نظام ثبتی کارکرد اعلامی دارد. در این راستا برای ترغیب ذینفعان جهت ثبت انتقالات یادشده، راهکار عمومی «اثر نسبی ثبت» پیشنهاد میشود که هرچند در نظام حقوقی ایران تصریح نشده است، لکن پایبندی رویۀ قضایی و برخی بخشنامهها مطابق اصول ثبتی به آن را میتوان ملاحظه نمود. | ||
| کلیدواژهها | ||
| اصل لزوم ثبت؛ انتقال ناشی از رأی دادگاه؛ حقوق ثبت املاک؛ تملک مبتنی بر تصرف طولانیمدت؛ نقل و انتقال ناشی از ارث. | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 985 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 695 |
||