پیوندهای مفید
اخبار و اعلانات
آمار
| تعداد نشریات | 127 |
| تعداد شمارهها | 7,200 |
| تعداد مقالات | 77,257 |
| تعداد مشاهده مقاله | 157,661,096 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 118,690,290 |
تقابلهای بنیادی در حماسههای آفرینش ایران و بینالنهرین باستان | ||
| پژوهشهای انسانشناسی ایران | ||
| مقاله 3، دوره 15، شماره 1، شهریور 1404، صفحه 47-63 اصل مقاله (1.4 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/ijar.2024.374834.459858 | ||
| نویسندگان | ||
| دیانا رستمی نژادان* 1؛ ابراهیم فیاض2 | ||
| 1دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه تهران | ||
| 2دانشیار گروه انسان شناسی دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه تهران، تهران، ایران | ||
| چکیده | ||
| هدف: هدف این مقاله بررسی موضوع تقابلها در اساطیرآفرینش ایران و بینالنهرین باستان است و براساس مطالعۀ گروهی از نمادهای کلیدی در اسطورههای آفرینش شکل گرفته است. روش انجام پژوهش، مطالعۀ ساختاری و تطبیقی اساطیر و ادیان است. روش شناسی: ابزار گردآوری اطلاعات استفاده از منابع مکتوب و کتابخانهای؛ به طور خاص منابع و کتابهای اسطورهشناسی و باستانشناسی است. اسطورههای آفرینش روایات متعدد و نظامهای پراکندهای را در برمیگیرد و ملاک ما در انتخاب این اساطیر به عنوان اساطیر آفرینش مضامینی است که به بحث آفرینش پرداخته است. در انجام پژوهش تقابلهایی که به صورت صریح ذکر شده است مانند نزاع و جدال و به صورت ضمنی مانند مناظره و گفتگو در متن اسطورهها امده است، مورد توجه بوده است. یافته ها: براساس یافتههای این پژوهش زنجیرهای از تقابلها در بطن اساطیر آفرینش تکرار شده است که ساختار معنایی این اساطیر را تعیین میکند. تقابلهایی مانند دامداری-کشاورزی، گیاه-درخت، قوچ-گاونر، عدد سه – عدد هفت، لاجورد – طلا از جملۀ این تقابلهاست. این تقابلها بر اساس تقابل اولیه و بنیادی تاریکی- روشنایی یا قدسی-ناقدسی شکل گرفته است که جهان و کائنات را به دو بخش اصلی تقسیم میکند و مطابق با آن، هستی و کائنات در نهایت به یکی از این دو قلمرو کیهانشناختی تاریکی- روشنایی تعلق دارند. ساختار تقابلی در اساطیر آفرینش، به مثابۀ زیرساختی است که تعدد روایات و اختلاف دیدگاهها و نمادهای مختلف را حول یک معنای مشترک و مشخصی نظم میدهد. زوجهای متقابل مضمونی فراتر از بیان تقابل پدیدههاست، بلکه نشاندهندۀ وجود قانون تعامل و دوگانگی و به عبارتی زوجیتی است که هدایت کنندۀ اصل حیات و جهان هستی است. نتیجه گیری: از این منظر روایات آفرینش همزمان مشخص کنندۀ ماهیت و جایگاه نمادین و هستیشناختی پدیدههاست. این اساطیر تنها بیانی مبهم و نمادین از پیدایش نیستند؛ بلکه روابط پدیدههای خلقت و امور هستی با یکدیگر و قوانین حاکم بر آن را مورد بحث قرار میدهند. این موضوع بیش از بیش جایگاه مهم این نوع از اسطورهها را در مطالعات اساطیر و ادیان را خاطر نشان میکند. با توجه به این یافتهها، گروه مهمی از ابهامات مطالعۀ اساطیر، مانند معنای نمادین درخت و یا گیاه زندگی در اساطیر خلقت و بحث پیدایش در ادیان مختلف را تا حدود زیادی توضیح میدهد. قواعد و کلیات در اسطوره نقش کلیدی دارند و برای مطالعۀ اسطورهها و متون باستانی ناگزیر از شناخت این قواعد هستیم که از مهمترین این قواعد تقابلها و دوگانههایی است که ریشه در دو بن بودن نظام آفرینش دارد. این دو بُنی یا دوگانگی چنان اهمیت دارد که تمام پدیدهها بر اساس آن میتوانند رمزگشایی شوند. بر این اساس گرچه نشام اسطورهای مجموعهای نمادین و گاه با مضامین ساده را مطرح میکند، در پشت آن نظام سترگی از معنا و نظم آفرینش قرار دارد که به شیوهای خاص از آن بهره میگیرد. حتی خدایان و پدیدههای خردتری مانند انواع کانیها، گاهشماری و تقویم و مناسک فرهنگی بر اساس این دوگانه شکل گرفتهاند | ||
| کلیدواژهها | ||
| تقابلها؛ اساطیر آفرینش؛ بینالنهرین؛ ایران باستان | ||
| عنوان مقاله [English] | ||
| Fundamental binaries in Iranian and ancient Mesopotamian creation myths | ||
| نویسندگان [English] | ||
| Diana رستمی نژادان1؛ Ebrahim Fayaz2 | ||
| 1Faculty of Social Sciences, University of Tehran | ||
| 2Associate Professor, Department of Anthropology, Faculty of Social Sciences, University of Tehran, Tehran, Iran | ||
| چکیده [English] | ||
| Purpose- The purpose of this article is to examine the issue of confrontations in the creation myths of Iran and ancient Mesopotamia and is based on the study of a group of key symbols in the creation myths. The research method is a structural and comparative study of myths and religions. Methodology- The tool for collecting information is the use of written and library sources; specifically, mythological and archaeological sources and books. Creation myths include numerous narratives and scattered systems, and our criterion for selecting these myths as creation myths is the themes that discuss creation. In conducting the research, the confrontations that are explicitly mentioned, such as conflict and argument, and implicitly mentioned, such as debate and dialogue, in the text of the myths have been taken into account. Findings- According to the findings of this study, a chain of oppositions has been repeated in the creation myths that determines the semantic structure of these myths. Oppositions such as animal husbandry-agriculture, plant-tree, ram-governor, number three-number seven, lapis lazuli-gold are among these oppositions. These oppositions are based on the primary and fundamental opposition of darkness-light or sacred-profane that divides the world and the universe into two main parts, and according to it, existence and the universe ultimately belong to one of these two cosmological realms of darkness-light. The oppositional structure in creation myths serves as an infrastructure that organizes the multiplicity of narratives and the differences of different perspectives and symbols around a common and specific meaning. Reciprocal pairs are a theme beyond expressing the opposition of phenomena, but rather indicate the existence of the law of interaction and duality, in other words, a pair that guides the principle of life and the universe. Conclusion- From this perspective, creation narratives simultaneously determine the nature and symbolic and ontological status of phenomena. These myths are not just a vague and symbolic expression of creation; rather, they discuss the relationships between the phenomena of creation and the affairs of existence and the laws governing them. This more than anything points to the important position of this type of myth in the study of mythology and religions. Given these findings, it explains to a large extent an important group of ambiguities in the study of mythology, such as the symbolic meaning of the tree or plant of life in creation myths and the discussion of creation in different religions. Rules and generalities play a key role in myth, and in order to study myths and ancient texts, we are obliged to recognize these rules, the most important of which are the oppositions and dualities that are rooted in the two foundations of the creation system. This duality or duality is so important that all phenomena can be deciphered based on it. Accordingly, although the mythological system presents a symbolic and sometimes simple set of themes, behind it lies a vast system of meaning and order of creation that it utilizes in a specific way. Even gods and smaller phenomena such as types of minerals, chronology and calendars, and cultural rituals are formed based on this duality | ||
| کلیدواژهها [English] | ||
| Contrasts, Creation Myths, Mesopotamia, Ancient Iran | ||
| مراجع | ||
|
ابنعربی، محیالدین )1422( تفسیر ابنعربی، بیروت: دارلکتب العلمیه.
الیاده، میرچا (1389) رساله در تاریخ ادیان، ترجمه جلال ستاری، تهران: سروش.
اسماعیلپور، ابوالقاسم (1391) اسطوره بیان نمادین. تهران: سروش.
بهار، مهرداد (1375) پژوهشی در اساطیر ایران (پارۀ نخست و پارۀ دویم)، تهران: آگه.
پراپ، ولادیمیر (1386) ریختشناسی قصههای پریان، ترجمه فریدون بدرهای، تهران: توس.
حشمتی، مهناز، دهقی، جعفر (1402) «دفع شر در ستیزه: با تمرکز بر بهرام یشت و اثروهودا»؛ در، دو فصلنامۀ علمی پژوهشنامۀ فرهنگ و زبانهای باستانی، سال چهارم، شماره اول.
حیدری، حسین، بهاری، علی (1394) «بررسی تحلیلی و تطبیقی نخستین زیستگاه و هبوط انسان در کتاب مقدس با دیگر اسطورههای خاورمیانه»، فصلنامۀ ادبیات عرفانی و اسطورهشناختی، سال 11، شمارۀ 38، صص: 92- 57.
دادگی، فرنبغ (1385) بندهش، گزارنده مهرداد بهار، تهران: توس.
رازهای خنوخ، بیتا، ترجمۀ حسین توفیقی، بیجا.
رازی، فخرالدین محمدبن عمر (1420)، تفسیرالکبیر، ج3، بیروت: دار احیاء.
رستمینژادان دیانا، جلالالدین رفیعفر (1400)، «رمز کیهانی گاو و نقش آن در نظام اسطورهای در حوزۀ فرهنگی زاگرس و میانرودان»؛ نامۀ انسانشناسی، سال هجدهم، شمارۀ 32، صص: 125- 152.
زنر آر.سی (1393) تعالیم مغان؛ گفتاری چند در معتقدات زرتشتشیان، ترجمه فریدون بدرهای، تهران، توس.
ژ. ویو (1375) فرهنگ اساطیر مصر، ترجمه ابوالقاسم اسماعیلپور، تهران: فکر روز.
ژیران، ف. لاکوئه، ک. دلاپورت. ل. (1375) فرهنگ اساطیر آشور و بابل، تهران: فکر روز.
ژیران، فیلیکس؛ دلاپورت، جی. لاکوئه؛ ، ژوزف، لویی (1375) اساطیر آشور و بابل. ترجمۀ ابوالقاسم اسماعیلپور. تهران: فکر روز.
ساندرز .ن. ک. (1373) بهشت و دوزخ در اساطیر بینالنهرین، ترجمه ابوالقاسم اسماعیلپور، تهران، فکر روز.
شریعت تربقانی، انوشه (1400) نجوم و افلاک از نگاه ابنعربی، تهران: لاهوت.
فریزر، جرج (1397) شاخۀ زرین؛ پژوهشی در جادو و دین، ترجمه کاظم فیروزمند. تهران، آگاه.
کاسیرر، ارنست (1387) فلسفۀ صورتهای سمیلبک، ترجمه یدالله موقن، تهران: هرمس.
کریمر، ساموئل (1340) الواح سومری، ترجمه داود رسایی، تهران: شرکت سهامی افست.
کمپل، جوزف(1392) قدرت اسطوره، ترجمه عباس مخبر، تهران: نشر مرکز.
گذشته، ناصر، 1378، «بررسی مفهوم بهشت در اندیشههای دینی»، نشریۀ مقالات و بررسیها، شمارۀ 65، صص: 63-76.
گرامی، به (1392) «گیاهان در تورات»، ایران نامه، شمارۀ 2.صص: 68-96.
گیرشمن، رومن، 1380، ایران از آغاز تا اسلام، ترجمه محمد معین، تهران: انتشارات علمی و فرهنگی.
لیچ، ادموند (1358) لوی اشتراوس، ترجمه حمید عنایت، تهران: خوارزمی.
متین، پیمان (1392) مردمگیاه؛ گیاهان آئینی در فرهنگ و فولکلور مردم ایران، تهران: فرهامه.
مککال، هنریتا (1389) اسطورههای بینالنهرین، ترجمه عباس مخبر، تهران: نشر مرکز.
موله، ماریان (1362) ایران باستان، ترجمه ژاله آموزگار، تهران، توس.
نوَابی، ماهیار (1346) منظومۀ درخت آسوریک، تهران: بنیاد فرهنگ ایران.
هاکس، جیمز (1377) قاموس کتاب مقدس، تهران: اساطیر.
هینلز، جان (1391) شناخت اساطیر ایران، ترجمه ژاله آموزگار، احمد تفضلی، تهران: آویشن – چشمه.
- Gimbutas, M. (1974). The gods and goddesses of old Europe: 7000 to 3500 BC myths, legends and cult images. Univ of California Press.
James, P., & van der Sluijs, M. A. (2008). Ziggurats, colors, and planets: Rawlinson revisited. Journal of Cuneiform Studies, 60(1).
Buswell,.J.Oliver (1867) Genesis, the Neolithic age, and the antiquity of Adam, Faith and Thought; Vol: 96.
Baigent, M. (2015). Astrology in Ancient Mesopotamia: The Science of Omens and the Knowledge of the Heavens.Bear & Company.
Albright, W. F,.(1920). The Goddess of Life and Wisdom.The American Journal of Semitic Languages and Literatures. 36 (4).
Black, J., A. Green, and T. Rickards (2004) Gods, Demons and Symbols of Ancient Mesopotamia: An Illustrated Dictionary.London: The British Museum Press.
Comte Eugène Goblet d'Alviella. (1894). The Migration of Symbols. B. Franklin
Dundes, A. (1986). "The anthropologist and the comparative method in folklore". Journal of Folklore Research, 19 (1).
Frazer, J. G. (1918). Folk-lore in the Old Testament: studies in comparative religion, legend and law. (Vol 1). Macmillan.
Golan, A., & Schneider-Teteruk, R. (1991). Myth and symbol: symbolism in prehistoric religions. Golan.
Gray, L. H., Moore, G. F., & MacCulloch, J. A. (Eds.). (1914). The Mythology of All Races. (Vol. III). Marshall Jones Company.
Herzfeld, E. (1941). Iran in the Ancient East: Archaeological Studies Presented in the Lowell Lectures at Boston. London:Oxford University Press.
Jastrow, M,. (1901) The Hebrew and Babylonian Account of Creation, The Jewish Quarterly Reviw, Vol. 13.
Jastrow, M,. (1898). The religion of Babylonia and Assyria, Boston: Ginn & Company
Jastrow, M,. (1917). Sumerian Myths of Beginnings. The American Journal of Semitic Languages and Literatures. 33.
Kramer, S. N. (1956). From the Tablets of Sumer: Twenty-five firsts in man's recorded history. The Falcon's Wing Press, Indian Hills, Colorado.
Kramer, S. N. (1963). The Sumerians: Their history, culture, and character. University of Chicago Press.
Langdon, S. (1914). Tammuz and Ishtar: A Monograph Upon Babylonian Religion and Theology, Containing Extensive Extracts from the Tammuz Liturgies and All of the Arbela Oracles. Clarendon Press.
Lechler, G. (1937). The tree of life in Indo-European and Islamic cultures. Ars Islamica, 4.
Levi, J. M. (2009). Structuralism and Kabbalah: Sciences of Mysticism or Mystifications of Science?. Anthropological Quarterly.
Mackenzie, D. A. (2006). Myths of Babylonia and Assyria. The Gresham Publishing Company.
Parpola, S. (1993). The Assyrian tree of life: tracing the origins of Jewish monotheism and Greek philosophy. Journal of Near Eastern Studies, 52(3).
Perrot, G., & Chipiez, C. (1884). A History of Art in Chaldæa & Assyria (Vol. 2). Chapman and Hall, limited.
Spence, L. (1921). An introduction to mythology. New York: Moffat, Yard and Company.
Spence, Lewis (1994) The Outline of Mythology, London: Watts & Co.
Wensinck، A. J. (1991) Tree and Bird as Cosmological Symbols in Western Asia, Leiden: Johannes Müller.
Layard, A. H. (1867). Nineveh and Its Remains: A Narrative of an Expedition to Assyria
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 670 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 203 |
||
سامانه مدیریت نشریات علمی. قدرت گرفته از سیناوب