"تعامل فکری ناصرخسرو قبادیانی با میراث حکمت ایرانی/خسروانی؛ مطالعۀ موردی عقل و اختیار" | ||
| پژوهش های ایران شناسی | ||
| دوره 15، شماره 3، پاییز 1404، صفحه 91-108 اصل مقاله (870.86 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/jis.2024.375147.1272 | ||
| نویسنده | ||
| مینا صفا* | ||
| استادیار گروه تاریخ، دانشکده ادبیات و زبان های خارجه، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران. | ||
| چکیده | ||
| پژوهش در حکمت خسروانی یا حکمت ایران باستان که شامل همهی مفاهیم فرهنگی میشود، راهی برای شناخت درستتر فرهنگ اسلامی ـ ایرانی از سدههای دوم هجری به بعد است که بخشی قابل توجه از آن را فلسفه و بخشی دیگر را اساطیر عرفانی تشکیل میدهد. در حقیقت حکمت ایران چکیده مکاتب فکری، دینی و جهانبینی اقوام ایرانی است که قرنها در ایران پیش و پس از اسلام به رشد و بالندگی خود ادامه داد. شیخ شهابالدین سهروردی از این حکمت به عنوان "حکمت اشراق/ خسروانی" یاد میکند. فلاسفه و حکمای ایرانی بسیاری در بستر فکری و فرهنگی ایران رشد نمودند و از بحر حکمت و فلسفه شرق و غرب بهره بردند. یکی از این حکما ناصرخسرو قبادیانی، داعی و حجت اسماعیلی در قرن 5 ه.ق است. تاکنون آثار او با دیدگاه غربی خوانده و میراث فلسفه یونان در آنها جستجو و بازنمود شدهاند، اما در این پژوهش با طرح پرسشهایی بنیادین، همانند رابطۀ ناصر خسرو با جهان باستانی ایران چیست؟ آیا ناصر خسرو از میراث فلسفه ایرانی/حکمت خسروانی بهره جسته و تأثیر پذیرفته است؟ این تأثیر تا چه میزان بود؟ به بررسی نقش و جایگاه حکمت ایرانی/خسروانی در ساختار فکری و حکمت ناصرخسرو پرداختیم و با تأکید بر جایگاه عقل و اختیار در ساختار فکری ناصرخسرو، شاخصه های اصلی حکمت خسروانی و حکمت ناصرخسرو پیرامون عقل و اختیار مقایسه و تفسیر و تحلیل نمودیم. | ||
| کلیدواژهها | ||
| ناصرخسرو قبادیانی؛ حکمت خسروانی؛ اسماعیلیه؛ عقل؛ خرد؛ جبر و اختیار | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 1,435 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 253 |
||