واکنش به زلزله: شواهدی از تغییر الگوی سکونتی یا فروپاشی استقراری در دشت کنگاور در دورۀ پس از گودین III-2 | ||
| مطالعات باستان شناسی | ||
| مقاله 4، دوره 18، شماره 1 - شماره پیاپی 38، دی 1404، صفحه 85-106 اصل مقاله (1.19 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/jarcs.2024.374948.143262 | ||
| نویسندگان | ||
| پروانه احمدطجری1؛ عباس مترجم* 2؛ مهدی زارع3 | ||
| 1دکتری باستانشناسی، گروه باستانشناسی، دانشکدۀ هنر و معماری، دانشگاه بوعلیسینا، همدان، ایران. | ||
| 2دانشیار گروه باستانشناسی، دانشکدۀ هنر و معماری، دانشگاه بوعلیسینا، همدان، ایران. (نویسندۀ مسئول). | ||
| 3استاد گروه زلزلهشناسی، پژوهشگاه بینالمللی زلزلهشناسی و مهندسی زلزله، تهران، ایران. | ||
| چکیده | ||
| زمینلرزه یکی از رخدادهای طبیعی است، که کنترل آن خارج از توانایی انسان قرار میگیرد، اما عواقب و تغییراتی ایجاد میکند که ساختارهای انسانی، استقرارها و فرهنگ را دچار تحول، دگرگونی یا تغییر میکند. فلات ایران بهواسطۀ قرار گرفتن برروی کمربند زلزلۀ خیز آلپ-هیمالیا یکی از زلزلهخیزترین مناطق جهان محسوب میشود. این سرزمین از دوران گذشته شاهد زلزلههای ویرانگری بوده است که مدارک و شواهد آنها علاوهبر منابع مکتوب در قرن اخیر درنتیجۀ کاوشهای باستانشناسی، نیز شناسایی شده است. گودینتپه یکی از محوطههای باستانی ایران در منطقۀ غرب ایران است که شواهد حداقل دو رخداد زلزله در دورههای مختلف آن در کاوشهای باستانشناسی شناسایی شده است. یکی از این زلزلههای مخرب در اواخر فاز 2 لایۀ III گودینتپه رخداده است که بهنظر میرسد منجر به تغییرات محیطی و فرهنگی، نهتنها در محوطۀ گودین، که در کل دشت کنگاور گردیده است. یکی از این شواهد را میتوان تغییر اساسی در الگوی زندگی بهصورت کاهش محسوس محوطههای استقراری در دوران پس از فاز دوم گودین III در دشت کنگاور دید؛ این کاهش استقرارها در دوران آهن نیز در منطقه مشاهده شده است. در اواخر دورۀ گودین III2 و دوره فرا گودین IIIp-2 در استقرارهای منطقۀ دشت کنگاور تغییراتی بهوجود آمده است که نشاندهندۀ تغییر در شیوۀ زندگی از یکجانشینی به کوچروی است؛ در همینراستا، پژوهش حاضر در تلاش است با بررسی عوامل مؤثر در این تغییر الگوی سکونتی به جستجوی دلایل آن بپردازد. پرسش مهم و اصلی پژوهش این است که، عوامل تأثیرگذار در تغییر الگوی زیستی دشت کنگاور در دورۀ پس از III2 گودین به چه صورت قابل بررسی است؟ روش این پژوهش براساس گردآوری اطلاعات به شیوۀ اسنادی و به روش توصیفی-تحلیلی است. در این پژوهش عوامل آبوهوایی، شرایط سیاسی (جنگ و خشونت) و زلزله رخداده این دوران در منطقه بررسی شد. باتوجه به آرام بودن منطقه ازنظر آبوهوایی و سیاسی در نیمۀ هزارۀ دوم پیشازمیلاد، زلزله از دلایل مهم این تغییر و تحول نوع زندگی انسانهای منطقۀ کنگاور درنظر گرفته شد. | ||
| کلیدواژهها | ||
| زلزله؛ دشت کنگاور؛ لایۀ گودین III2؛ گودین IIIp-2؛ تغییر الگوی سکونت؛ کوچنشینی | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 854 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 241 |
||