تهیه نقشه پتانسیل خطر وقوع سیل با استفاده از روش آماری EBF مطالعه موردی: حوضه آبریز آذرشهر چای | ||
| پژوهش های جغرافیای طبیعی | ||
| دوره 56، شماره 2، تابستان 1403، صفحه 33-49 اصل مقاله (1.56 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله کامل | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/jphgr.2024.374985.1007825 | ||
| نویسندگان | ||
| محمدحسین رضائی مقدم* ؛ داود مختاری؛ توحید رحیم پور؛ وحیده تقی زاده | ||
| گروه ژئوموفولوژی، دانشکده برنامهریزی و علوم محیطی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران | ||
| چکیده | ||
| حوضه آبریز آذرشهر چای واقع در دامنه غربی کوهستان سهند، یکی از حوضههای مستعد وقوع سیل است که همهساله با شروع بارشهای بهاری شاهد جاری شدن آب در درهها وقوع سیل در این حوضه میباشد. لذا بررسی و شناسایی مناطق مستعد سیل، گامی اساسی جهت مدیریت و کاهش خسارات سیل در این حوضه میباشد. هدف اصلی این پژوهش تعیین اثربخشی روش آماری دو متغیره EBF (عملکرد شاهد- باور) با استفاده از متغیرهای مؤثر در وقوع سیل و سیستم اطلاعات جغرافیایی (GIS) است. جهت دستیابی به این هدف ابتدا موقعیت 82 نقطه سیل گیر تهیه گردید که از این تعداد بهطور تصادفی 57 نقطه جهت آموزش مدل و 25 نقطه جهت اعتبارسنجی استفاده گردید. در گام بعد 14 پارامتر مؤثر در وقوع سیل شامل ارتفاع، شیب، جهت شیب، انحنای شیب، لیتولوژی، جنس خاک، فاصله از آبراهه، فاصله از جاده، تراکم رودخانه، شاخص رطوبت توپوگرافی (TWI)، بارش، شاخص تفاضل نرمال شده پوشش گیاهی (NDVI)، کاربری اراضی و شاخص توان آبراهه (SPI) جهت تهیه نقشه خطر وقوع سیل انتخاب شدند. نتایج بررسی پارامترها نشان داد که طبقات ارتفاعی 1500-1289 متر، مناطق دارای شیب 15-0 درجه، جهت شیب مسطح، مناطق دارای شیبهایی با انحنای مقعر، مناطق نزدیک آبراههها و جادهها از پتانسیل بالایی جهت وقوع سیل برخوردارند. ارزیابی دقت مدل تحقیق با استفاده از منحنی ROC و سطح زیر منحنی (AUC) نشان داد که مدل EBF با مقدار 973/0 عملکرد عالی در تهیه نقشه پتانسیل خطر وقوع سیل در منطقه موردمطالعه داشته است. لذا نقشه تهیهشده میتواند یک چهارچوب مرجع برای بهبود و کاهش خطرات سیل برای برنامهریزان همراه با فعالیتهای مدیریتی خطر سیل در این حوضه باشد. | ||
| کلیدواژهها | ||
| پهنهبندی؛ حوضه آبریز آذرشهر چای؛ روش EBF؛ سیل | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 917 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 580 |
||