الحاد جدید و عقلگرایی، بهرهبرداری از شیوة ناموجه | ||
| مجله علمی " فلسفه دین " | ||
| دوره 21، شماره 2، تابستان 1403، صفحه 103-116 اصل مقاله (578.75 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/jpht.2024.370749.1006026 | ||
| نویسنده | ||
| سید عبدالرئوف افضلی* | ||
| گروه فلسفه و عرفان، مجتمع عالی حکمت و مطالعات ادیان، دانشگاه جامعه المصطفی، قم، ایران | ||
| چکیده | ||
| الحاد جدید یک جنبش جدید التأسیس است که از اوایل قرن جاری شروع به فعالیت کرده است. این جنبش که توسط کسانی مانند داوکینز، دنت، سم هریس، و هیچنز تأسیس شده است برای توجیه الحاد جدید از مفاهیم بنیادینی مانند عقلگرایی بهره برده است. بانیان این جنبش تلاش کردهاند با استفاده از این مفهوم بنیادین خداناباوری را عقلانی و خداباوری را کاملاً غیر عقلانی جلوه دهند. آنها این کار را با بیان محاسن و فواید خداناباوری و معایب و مضرات خداباوری انجام دادهاند. در این نوشتار، که به شیوة تحلیلیـ توصیفی نگاشته شده، سعی میکنیم، ضمن پذیرش اصل احترام به عقل، عقلگرایی را مورد نقادی قرار دهیم. بدین منظور، ابتدا با چیستی عقلگرایی آشنا میشویم. سپس نشان خواهیم داد که چگونه خداناباوران جدید از این مفهوم به نفع خداناباوری و در رد خداباوری استفاده کردهاند. در پایان با تکیه بر اندیشة فیلسوفان عقلگرایی را مورد نقادی قرار میدهیم. عقلگرایی به مثابة قرائت دیگری از علمگرایی، عقلگرایی نسخة دیگری از حداکثرسازی سود، عقلگرایی به مثابة زمینة جدایی دانش از ارزش و عدم توجه به هدف تنها برخی از نقدهایی است که بر این مکتب وارد است. با مطرح شدن این نقدها همة اشکالاتی که بر علمگرایی، سودگرایی، و دیدگاه جدایی دانش از ارزش وارد است بر این مکتب نیز وارد خواهد شد و با این وصف این مکتب نمیتواند توجیهکنندة خوبی برای الحاد جدید باشد. | ||
| کلیدواژهها | ||
| الحاد جدید؛ خدا؛ سودگرایی؛ عقلگرایی؛ علمگرایی | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 769 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 476 |
||