طراحی مدل احیاء اکوسیستم با تاکید بر مشارکت جوامع محلی: مطالعه موردی جنگل ارغواندره، مشهد | ||
| نشریه علمی - پژوهشی مرتع و آبخیزداری | ||
| دوره 77، شماره 2، تابستان 1403، صفحه 233-251 اصل مقاله (1.21 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/jrwm.2024.377463.1770 | ||
| نویسندگان | ||
| نگین خاتونی؛ مهدی کلاهی* | ||
| گروه مرتع و آبخیزداری، دانشکده منابع طبیعی و محیط زیست، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران | ||
| چکیده | ||
| هدف پژوهش حاضر، شناخت عمیق و تحلیل رفتارهای پیچیده، پویا و غیرخطی عوامل مؤثر در فرایند اجرای پروژههای احیاء اکوسیستم است. یافتن ارتباطات مختلف و تعیین مهمترین عوامل در هر حوضهای، جهت دستیابی به نتایجی چون چگونگی اثرگذاری عوامل بر یکدیگر، رویکرد توسعه پایدار در احیاء اکوسیستم، ایجاد انگیزه مشارکتی در گروداران بهویژه مردم محلی و نیز شناخت پیوندهای ارتباطی با حداکثر خیر جمعی، ضروری است. از اینرو، مجموعهای از متغیرها و مرزهای سیستمی مرتبط تعیین شدند. سپس با جمعبندی نظرات خبرگان و مردم محلی هفت روستای حوضه آبخیز ارغواندره مشهد، به کمک مصاحبه، پرسشنامه و پیمایش میدانی، دادهها بعد از جمعآوری، با روشهای SWOT و QSPM تحلیل شدند . در مجموع 33 پرسشنامه مورد تحلیل و بررسی قرار گرفت. در ادامه، از ابزار Vensim و روش پویاییشناسی سیستمی، جهت مدلسازی بهره گرفته شد و روابط علی و معلولی، جریان و انباشت، و حلقههای کاهنده، افزاینده و تعادلی در قالب یک مدل جامع، طراحی و ساخته شدند. نتایج پژوهش نشان داد مدل احیاء اکوسیستم، علاوه بر توانمندسازی جوامع محلی و سایر گروداران وابسته، موجب ایجاد انگیزه مشارکت جمعی آنها خواهد شد. یافتهها بر رویکرد تفکر سیستمی کلنگرانه تاکید دارند. از آنجایی که یکی از نقاط قوت این منطقه و درآمد مردم محلی به خصوص خانمها از طریق گیاهان دارویی و طب سنتی است، این مدل، از طریق مدیریت کلنگرانه، به جلب یاریگری و مشارکت مردم در راستای احیاء اکوسیستم منطقه با رویکرد حفاظت گیاهان دارویی در جهت رشد اقتصاد محلی، حفظ و پایداری خاک، احیاء و اصلاح اکوسیستم جنگلی و نیز افزایش روابط تعاملی و مدیریت تعارض میان کلیه گروداران میرسد. | ||
| کلیدواژهها | ||
| بازسازی اکوسیستم؛ تفکر سیستمی؛ روابط علی و معلولی؛ همافزایی اجتماعی- طبیعی | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 409 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 378 |
||