تحلیل حجیت بر پایه مفاد ادله برائت شرعی | ||
| مجله علمی "پژوهشهای فقهی" | ||
| دوره 20، شماره 4، زمستان 1403، صفحه 259-272 اصل مقاله (940.88 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/jorr.2024.377516.1009470 | ||
| نویسندگان | ||
| محمد حسین سهیلی1؛ محمد کاظم رحمان ستایش* 2؛ علی اکبر رشاد3؛ سید ابوالقاسم نقیبی4 | ||
| 1گروه فقه و مبانی حقوق، دانشکدة حقوق، الهیات و علوم سیاسی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران | ||
| 2گروه علوم قرآن و حدیث، دانشکدة الهیات و معارف اسلامی، دانشگاه قم، قم، ایران | ||
| 3گروه منطق فهم دین، پژوهشگاه فرهنگ و اندیشة اسلامی، مدرس خارج فقه و اصول حوزة تهران، ایران | ||
| 4گروه فقه و حقوق، دانشگاه شهید مطهری، تهران، ایران | ||
| چکیده | ||
| این نوشتار به بررسی نظریات مختلف دربارة مفاد و مضمون ادلة اصل برائت شرعی میپردازد. در صد سال اخیر نظریهپردازی دربارة مفاد ادلة امارات و اصول عملیه تحت عناوینی همچون «مجعول در امارات و اصول عملیه» یا «وجه تنجیز آنها» اهمیتی ویژه در مباحث اصول فقه پیدا کرده است. با وجود این سهم اصول عملیه، به غیر از استصحاب، در این مباحث ناچیز بوده است. نوشتار حاضر تلاش کرده این خلأ را نسبت به اصل برائت شرعی پر کند. در این زمینه با کنکاش «ادلة حجیت برائت شرعی» و «اقوال اصولیان» دربارة آن و با استفاده از روششناسی ابتکاری، مبتنی بر در نظر گرفتن «سطوح مختلف فرایند حجیت و جعل حکم»، هشت نظریه استخراج و صورتبندی شده است. این هشت نظریه که برخی دارای تقاریب اثباتی متفاوت نیز هستند در سه دسته نظریات «رفع محور»، «جعل حکم تکلیفی»، و «ارشاد و امضا» تبیین و بررسی شدهاند. در نهایت نظریة رفع وجوب احتیاط با اصلاحات و اضافاتی با عنوان جدید «عدم ایجاب احتیاط» کممؤونهترین نظریه شناخته شد. در بیان جزئیات نظریة مختار از برخی مزایا و ظرفیتهای سایر نظریات نیز استفاده شد. | ||
| کلیدواژهها | ||
| برائت شرعی؛ حدیث رفع؛ مجعول؛ مفاد ادله | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 574 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 663 |
||