تدوین راهبرد مدیریتی به کمک روش نوین ارزیابی آسیبپذیری و مدل DPSIR در بومسازگان تالابی (مطالعة تالاب امیرکلایه لاهیجان) | ||
| نشریه محیط زیست طبیعی | ||
| دوره 77، شماره 3، پاییز 1403، صفحه 413-427 اصل مقاله (830.06 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/jne.2024.380449.2703 | ||
| نویسندگان | ||
| شیدا رستمی فر؛ سیده سولماز دشتی* | ||
| گروه محیطزیست، واحد اهواز، دانشگاه آزاد اسلامی، اهواز، ایران. | ||
| چکیده | ||
| تغییرات دو دهة اخیر تالاب امیرکلایه تأثیرات مهمی بر ساختار و کارکرد آن تالاب گذاشته است. بر همین اساس، در این پژوهش به ارائة برنامة راهبردی توسعة حفاظت محیطزیست تالاب امیرکلایه با استفاده از مدل DPSIR پرداخته شده است. پس از ارزیابی آسیب پذیری ارزش های تالاب نسبت به تهدیدهای منطقه، راهبردهای مدیریتی تعیین گردید. برای رسیدن به این امر پس از بازدید میدانی، مصاحبه با کارشناسان و تکمیل پرسشنامه توسط متخصصین، نیروهای محرکه، فشار، وضعیت، اثر و پاسخ محیط، شناسایی شدند. سپس در قالب جدولهای ماتریس ارزیابی ارزش ها نمره دهی و وزن دهی گردید و براساس چارچوب نیروهای محرکه، فشار، وضعیت، اثرات و پاسخ های احتمالی تجزیه و تحلیل گردید. براساس نتایج حاصل در تالاب امیرکلایه 5 نیروی محرکة اصلی، 14 عامل فشار، 15 عامل وضعیت، 7 عامل اثر و 11 عامل پاسخ شناسایی گردید. بیشترین تأثیرات تهدیدات در ارزش های اکولوژیک بر پرندگان تالابی و کمترین تأثیرات تهدیدات بر گیاهان خشک زی است. در حیطة ارزش هیدرولوژیکی، بیشترین تهدید در کاهش کیفیت و کدورت آب و کمترین تهدید در نگهداشت آب در دورة کم آبی تالاب است. در حیطة ارزش های اقتصادی بیشترین تهدید در ورود پساب کشاورزی و صید بی رویه و کمترین تأثیر در زنبورداری است، همچنین کاهش کارکرد منطقة شکار و صید ممنوع تالاب از نظر اجتماعی مهمترین اثر آسیب پذیری را داراست. نتایج حاصل از این پژوهش را می توان مبنایی برای اولویت بندی فعالیت های مدیریتی تالاب امیرکلایه دانست. همچنین روش ارزیابی آسیب پذیری و چارچوب DPSIR مورد استفاده در این تحقیق می تواند به درک روابط میان عملکردهای تالاب و خدمات حاصل از آنها کمک کند. | ||
| کلیدواژهها | ||
| ارزیابی آسیبپذیری؛ امیرکلایه؛ راهبرد مدیریتی؛ DPSIR | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 950 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 349 |
||