پژوهشی نو در روایت کهن نماد شغال آبی پنچ تنترا بر اساس نسخه سانسکریت در هند و مثنوی مولوی در ایران | ||
| پژوهشنامه نقد ادبی و بلاغت | ||
| مقاله 4، دوره 13، شماره 2 - شماره پیاپی 34، پاییز 1403، صفحه 57-74 اصل مقاله (675.26 K) | ||
| نوع مقاله: علمی-پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/jlcr.2024.376994.1995 | ||
| نویسنده | ||
| فرزانه اعظم لطفی* | ||
| دانشیار و عضو هیئت علمی گروه فرهنگ و زبانهای باستانی دانشگاه تهران | ||
| چکیده | ||
| پنچ تنترا و یا کلیله و دمنه از جمله شاهکارهای داستانی، تعلیمی، اجتماعی و اندیشگی ادبیات کهن هندوستان با ترجمه فاخر نصرالله منشی از قرن ششم هجری در زبان و ادب فارسی با گفتمان تعلیم و اخلاق مورد توجه بسیاری از اندیشمندان ایران زمین از جمله مولانا قرار گرفته است. از آنجاییکه زبانهای غنی فارسی و سانسکریت سرزمین ایران و هندوستان از دیر باز مهد تفکرات عرفانی و فلسفی و تأملات و حکمت اشراقی بوده است، از این رو نویسندۀ این پژوهش بر آن است تا به بررسی و نقد گفتمان تمثیلی با استفاده از روش تحلیل محتوای تطبیقی بپردازد. ابتدا تمثیلات شغال در پنچ تنتره و مثنوی معنوی استخراج و تحلیل شده و سپس مقایسهای میان این دو اثر صورت گرفته است. منابع اصلی شامل نسخههای معتبر از پنچ تنترا به زبان سانسکریت، مثنوی معنوی و همچنین مقالات و کتب مرتبط با تحلیل ادبیات تطبیقی بوده است. این پژوهش نشان میدهد که تمثیلات شغال در هر دو اثر بهعنوان ابزاری مؤثر برای انتقال مفاهیم عرفانی و فلسفی به کار رفتهاند. مولانا با استفاده از این تمثیلات، توانسته است تعالیم عرفانی را به زبانی داستانگونه و قابل فهم برای مخاطبان عام و خاص بیان کند. تحلیل تطبیقی این دو اثر روشن میکند که چگونه زبان سانسکریت و ادبیات کلاسیک هندوستان تأثیری عمیق بر ادبیات فارسی و تفکر عرفانی مولانا داشته است. یافتههای این پژوهش نشان میدهد که مولانا با استفاده از تمثیلات شغال و دیگر حیوانات، به تعمیق مفاهیم عرفانی و فلسفی پرداخته و توانسته است حکمت اشراقی را به زبانی شیرین و داستانگونه بیان کند. این روش باعث شده است که مخاطبان عام و خاص به راحتی با این مفاهیم ارتباط برقرار کنند و از تعالیم عرفانی بهرهمند شوند. | ||
| کلیدواژهها | ||
| پنچ تنتره؛ مثنوی معنوی؛ سانسکریت؛ برهما؛ طاووس؛ شغال | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 843 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 438 |
||