پیوندهای مفید
اخبار و اعلانات
آمار
| تعداد نشریات | 127 |
| تعداد شمارهها | 7,150 |
| تعداد مقالات | 76,910 |
| تعداد مشاهده مقاله | 154,961,827 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 116,934,949 |
انگاره ی مفهومی ایران در گفتمان شیعی عصر صفوی (با تاکید بر خوانش روضه الانوار ملامحمد باقر سبزواری) | ||
| پژوهش های ایران شناسی | ||
| مقاله 3، دوره 15، شماره 4، بهمن 1404، صفحه 49-64 اصل مقاله (582.05 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/jis.2024.378202.1293 | ||
| نویسندگان | ||
| فاطمه طاهرخانی* 1؛ حیدر ولی زاده2 | ||
| 1استادیار، گروه فلسفه سیاسی، پژوهشکده اندیشه سیاسی، انقلاب و تمدن اسلامی، پژوهشگاه علوم انسانی، تهران، ایران. | ||
| 2دانشآموخته دکتری علوم سیاسی پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی، تهران، ایران. | ||
| چکیده | ||
| هدف از نگارش این مقاله، بررسی سازو کارهای زبانی موجود در گفتمان شیعی است که موجب بازیابی و احیای مفهوم "ایران" در عصر صفویه شد. اهمیت پرداختن به این مفهوم از آن جهت است که بسیاری از مناسبات و روابط سیاسی-اجتماعی، شیوه های تولید قدرت، نحوه شکل گیری هویت ایرانی-اسلامی و نیز نحوه ساخت دولت متمرکز شیعی را در لایه های زیرین معنایی خود مستتر دارد. یکی از متون مهم این دوره که به سبک سیاستنامه در سال 1402ه.ش نگاشته و به شاه عباس دوم تقدیم شده است کتاب روضه الانوار اثر ملا محمد باقر سبزواری است. این کتاب با کاربست مکرر واژه ایران، نمونه مناسبی برای بررسی نحوه امتزاج گفتمانی ایران و تشیع به مثابه دو رکن هویتی ایران معاصر است. با خوانش این متن مطابق با رهیافت تاریخ مفهومی رایان کوزلک و روش تاریخی- گفتمانی روث ووداک، نتایج ذیل حاصل شد: مفهوم ایران به گسترده ترین صورت معنایی و تاریخی در این متن مورد اشاره و استفاده واقع شده است و کلیه ظرفیت های گفتمانی و معنایی موجود درآن شامل صور اسطوره ای، جغرافیایی، دینی و فرهنگی برای تولید قدرت سیاسی دولت فراگیر و نوظهور صفویه به کار گرفته شده است و کلیه سطوح و لایه های معنایی تاریخی این مفهوم در این متن، احضار گشته اند. به واقع، تشیع به مثابه محملی برای بروز و ظهور این فراگیری و کل نگری عمل نموده است و از سویی یک سطح معنایی نو که همان تشیع است نیز به آن افزوده گردیده است. به دیگر سخن تشیع محملی برای ظهور مجدد ایران در دو صورت عینی و ذهنی دولت متمرکز شیعی و مفهومی تاریخی فرهنگی بازیابی شده تبدیل گشت. | ||
| کلیدواژهها | ||
| صفویه"؛ ایران"؛ گفتمان"؛ شیعه"؛ "؛ روضه الانوار" | ||
| عنوان مقاله [English] | ||
| The conceptual image of Iran in the Shiite discourse of the Safavid era (with emphasis on reciting Roza Al-Anwar Mullah Muhammad Baqer Sabzevari) | ||
| نویسندگان [English] | ||
| Fatemeh Taherkhani1؛ Heydar valizadeh2 | ||
| 1Assistant Professor, Department of Political Philosophy, Institute of Political Thought, Revolution and Islamic Civilization, Institute of Human Sciences, Tehran, Iran. | ||
| 2Ph.D. Graduated in Political Science from the Institute of Humanities and Cultural Studies, Tehran, Iran. | ||
| چکیده [English] | ||
| The purpose of writing this article is to investigate the language mechanisms in the Shiite discourse that led to the recovery and revival of the concept of "Iran" in the Safavid era.The importance of dealing with this concept is because many social-political relations and relationships, ways of power generation, how to form the Iranian-Islamic identity, and how to build a centralized Shiite government are hidden in its underlying layers of meaning. One of the important texts of this period, which was written in the style of a political book in the year 1402 AH and was dedicated to Shah Abbas II, is the book Roza Al-Anwar by Mullah Mohammad Baqer Sabzevari.This book, with its frequent use of the word Iran, is a good example for examining the way Iran and Shiism are discursively blended as two pillars of identity in contemporary Iran. By reading this text in accordance with Ryan Kozlak's conceptual history approach and Ruth Wodak's historical-discursive method, the following results were obtained:The concept of Iran has been mentioned and used in the widest semantic and historical form in this text, and all the discursive and semantic capacities available in it, including mythological, geographical, religious and cultural forms, have been used to produce the political power of the all-embracing and emerging Safavid state. and all levels and layers of historical meaning of this concept have been summoned in this text. | ||
| کلیدواژهها [English] | ||
| Safawiyya", Iran", Govtman", Shia", ", Rouzeh Al-Anwar" | ||
| مراجع | ||
|
احمد قمی، قاضی. (۱۳۵۹). خلاصه التواریخ. تهران: دانشگاه تهران.
آصف، محمد هاشم. (۱۳۵۷). رستم التواریخ. تهران: امیرکبیر.
باستانی پاریزی، محمدابراهیم. (۱۳۴۸). سیاست و اقتصاد عصر صفوی. تهران: صفی علیشاه.
تاجبخش، احمد. (۱۳۴۰). ایران در زمان صفویه. تبریز: چهره.
ترکمان منشی، اسکندر بیگ. (۱۳۷۷). تاریخ عالمآرای عباسی. تهران: دنیای کتاب.
ترکمان منشی، اسکندر بیک و مورخ، محمدیوسف. (۱۳۱۷). ذیل تاریخ عالمآرای عباسی. تهران: اسلامیه.
ثابتیان، ذبیحالله. (۱۳۴۳). اسناد نامههای تاریخی. تهران: ابنسینا.
جعفریان، رسول. (۱۳۸۹). صفویه در عرصه دین، فرهنگ و سیاست (جلد ۱). قم: پژوهشگاه حوزه و دانشگاه.
خواندمیر، غیاثالدین. (۱۳۶۲). تاریخ حبیب السیر (۴ جلد، چاپ سوم). تهران: فروشی خیام.
روملو، حسن بیک. (۱۳۴۷). احسنالتواریخ. تهران: شمس.
قباد الحسینی، خورشاه. (۱۳۷۹). تاریخ ایلچی نظامشاه و تاریخ صفویه از آغاز تا ۹۷۲ هـ. ق (به تصحیح و توشیح محمدرضا نصیری و کوییچی هانهدا). تهران: انجمن آثار و مفاخر فرهنگی.
کمپفر، انگلبرت. (۱۳۶۳). سفرنامه کمپفر (ترجمهی کیکاووس جهانداری، چاپ سوم). تهران: خوارزمی.
علیخانی و همکاران. (۱۳۹۰). اندیشهی سیاسی متفکران مسلمان (جلد ۶). تهران: پژوهشکده مطالعات فرهنگی و اجتماعی.
لکهارت، لارنس. (۱۳۸۳). انقراض سلسله صفویّه (ترجمهی دولتشاهی). تهران: شرکت انتشارات علمی و فرهنگی.
لوفت، پاول. (۱۳۸۰). ایران در عهد شاهعباس دوم (ترجمهی کیکاووس جهانداری). تهران: مرکز چاپ و انتشارات وزارت امور خارجه.
محقق سبزواری، ملا محمدباقر. (۱۳۸۱). روضه الانوار عباسی. قم: بوستان کتاب.
موسوی فندرسکی، ابوطالب بن میرزا بیک. (۱۳۸۸). تحفةالعالم در اوصاف و اخبار شاه سلطان حسین. تهران: کتابخانه، موزه و مرکز اسناد مجلس شورای اسلامی.
میچل، کالین. (۱۳۹۷). سیاست ورزی در ایران عصر صفوی (ترجمهی حسن افشار). تهران: فرهنگ جاوید.
نوایی، عبدالحسین. (۱۳۷۲). روابط سیاسی ایران و اروپا در عصر صفوی. تهران: مؤسسه انتشارات ویسمن.
واله قزوینی اصفهانی، محمدیوسف. (۱۳۸۰). ایران در زمان شاه صفی و شاهعباس دوم (حدیقهی ششم و هفتم از روضهی هشتم) (تصحیح و تعلیق محمدرضا نصیری). تهران: انجمن آثار و مفاخر فرهنگی.
Browne, Edward. (1902). A literary history of Persia. New York: C. Scribner’s Sons. Frye, Richard. (1975). The golden age of Persia. London: Orion Publishing Group. Koselleck, Reinhart. (1972). Einleitung. In Otto Brunner, Werner Conze, & Reinhart Koselleck (Eds.), Geschichtliche Grundbegriffe: Historisches Lexikon zur politisch-sozialen Sprache in Deutschland (Vol. 1). Stuttgart: Klett-Cotta. Olsen, Niklas. (2012). History in the plural: An introduction to the work of Reinhart Koselleck. New York: Berghahn Books. Wodak, Ruth, & Meyer, Michael. (2008). Critical discourse analysis: History, agenda, theory, and methodology. London: SAGE Publications Ltd. Wodak, Ruth, & Chilton, Paul. (2005). A new agenda in (critical) discourse analysis: Theory, methodology and interdisciplinarity. Amsterdam / Philadelphia: John Benjamins Publishing Company. Woodward, Kathryn. (2000). Questioning identity: Gender, class, nation. London: Routledge. | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 651 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 95 |
||
سامانه مدیریت نشریات علمی. قدرت گرفته از سیناوب