تحلیل برخی خصوصیات فیزیکی و شیمیایی خاک در محدودههای بیشینه شتاب زمین در حوضه آبخیز تالار استان مازندران | ||
| پژوهش های جغرافیای طبیعی | ||
| دوره 56، شماره 2، تابستان 1403، صفحه 111-124 اصل مقاله (1.38 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله کامل | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/jphgr.2024.383746.1007844 | ||
| نویسندگان | ||
| نفیسه اشتری؛ کاظم نصرتی* | ||
| گروه جغرافیای طبیعی، دانشکده علوم زمین، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران | ||
| چکیده | ||
| فرسایش خاک یکی از مشکلات اساسی حوضههای آبخیز است. فرسایشپذیری خاک با عواملی چون، ویژگیهای فیزیکی و شیمیایی خاک مرتبط است. حوضه آبخیز تالار از جمله حوضههای فعال تکتونیکی در استان مازندران است. هدف از مطالعه، تحلیل دقیق رابطه بین شتاب زمین و خصوصیات خاک است. جهت مقایسه اثر شتاب بر خاک محدودههای شتاب بالا g(6/0- 5/0) و پایین g (4/0- 3/0) در زیرحوضههای 1 و 2 حوضه تالار تعیین شدند. سپس40 نمونه خاک از زیرحوضههای مختلف جمعآوری شده و آزمایشهای بافت خاک، کربن آلی و حدروانی انجام و با استفاده از تحلیل رگرسیون خطی به بررسی رابطه بین شتاب زمین و خصوصیات فیزیکی خاک پرداختهشد. نتایج نشان داد که بیشترین ضرایب همبستگی در شتاب بالا زیرحوضه 1و 2 برای متغیرهای ماسه 97/0-، 95/0- و سیلت 77/0، 81/0 بود. در شتاب پایین، زیرحوضه 1 ماسه 93/0-، سیلت 84/0، رس 78/0، کربن آلی72/0، حد روانی74/0 و زیرحوضه 2 ماسه 94/0- است. رابطه عامل شتاب با خصوصیات فیزیکی و شیمیایی خاک همیشه بهصورت خطی نبوده و بسیار وابسته به ویژگیهای طبیعی حوضه آبخیز است. تحلیل متغیرها در محدودههای شتاب نشان داد که در مناطق شتاب بالا g(6/0- 5/0)، عامل بیشینه شتاب تاثیر مستقیمی بر انتقال و جابهجایی ذرات خاک (ماسه و سیلت) دارد. این نتایج با ایجاد یک مبنای علمی در جهت برنامهریزی برای کاهش فرسایش برای مدیران و تصمیمگیران محیطزیست سودمند خواهد بود. | ||
| کلیدواژهها | ||
| ذرات خاک؛ شتاب؛ حوضه تالار؛ انتقال خاک | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 523 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 363 |
||