بیان لطایفی از کارکرد متفاوت برخی باورهای عرفی - اجتماعی عصر جاهلی در زبان قرآن کریم | ||
| پژوهشنامه نقد ادبی و بلاغت | ||
| دوره 13، شماره 3 - شماره پیاپی 35، پاییز 1403، صفحه 1-21 اصل مقاله (1.28 M) | ||
| نوع مقاله: علمی-پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/jlcr.2024.375498.1987 | ||
| نویسنده | ||
| علی سلیمی* | ||
| استاد گروه زبان و ادبیات عربی دانشکده ادبیات، دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران | ||
| چکیده | ||
| زبان دریچۀ ورود حقایق به ذهن و ضمیر انسان و یک پدیدۀ اجتماعی ـ فرهنگی است؛ بدین معنا که هر زبانی، به سبکی ویژه و منحصر به خود، واقعیتها و پدیدههای جهان بیرون را به میزانی متفاوت، در نظامی از نشانهها، کدبندی و بازتاب میدهد. قرآن کریم نیز که معجزۀ الهی و یک متن زبانی است و به «لسان قوم» نازل شده است، از این قاعدۀ کلی مستثنا نیست. این مقاله، با روش توصیفی ـ تحلیلی، تحول در معانی برخی از واژههای قرآنی مرتبط با باورهای عرفی، اجتماعی و زبانی عصر جاهلی را بررسی نموده است و کوشیده به این پرسش پاسخ گوید که قرآن کریم چگونه آن سازههای محیطی را در خدمت خلق مفاهیمی متعالی و ماندگار به کار گرفته است. نتیجۀ بهدستآمده از پژوهش، گویای آن است که متن قرآنی، با لطافتی زیبا و متناسب با ذهنیت مخاطب، به مفهومسازی تعلیمی - تربیتی از واقعیتها و پدیدههای فرهنگ عمومی جامعه عصر نزول پرداخته و با خلق معانی نو، آنها را در راستای تبیین و ترویج جهانبینی و تربیت دینی به کار گرفته است و این تغییر کاربرد در سازههای محیطی، دلالتی ژرف به مفهوم نزول قرآن به لسان قوم میبخشد و گویای آن است که قرآن کریم، نهتنها به زبان تکلم قوم عرب، بلکه به زبان فرهنگ آنها و سوار بر بستر باورهای عرفی و اجتماعی آنها نازل شده و مفهوم آفرینی نموده است. پژوهش حاضر، مروری بر مؤلفۀ «محیط و فرا محیط» در زبان قرآن است در قالب تحلیل مفهومی برخی مضامین و برخی واژههای قرآنی است. | ||
| کلیدواژهها | ||
| زبان قرآن؛ عهر جاهلی؛ مفاهیم متعالی؛ فال بد؛ نظام برده داری | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 647 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 364 |
||