بررسی انتقادی رابطۀ عقل و بُعد تعهدی ایمان از منظر جان کاتینگهام با تاکید بر دیدگاه علامۀ طباطبایی | ||
| مجله علمی " فلسفه دین " | ||
| دوره 21، شماره 3، پاییز 1403، صفحه 243-254 اصل مقاله (852.17 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/jpht.2024.381758.1006070 | ||
| نویسنده | ||
| مهدی خیاط زاده* | ||
| گروه حکمت عملی، مؤسسة پژوهشی حکمت و فلسفة ایران، تهران، ایران | ||
| چکیده | ||
| جان کاتینگهام –فیلسوف معاصر انگلیسی- دیدگاه خود در رابطۀ عقل و ساحت تعهدی ایمان را ذیل سه محور مطرح کرده است: 1. کارکرد تعهد دینی در حیات اخلاقی انسان؛ 2. عدم منافات میان تعهد دینی و خودمختاری انسان؛ 3. کارکرد متمایز قرینه در تعهد دینی و علم تجربی. در اثر پیش رو دیدگاه کاتنیگهام در دو محور نخست ارزیابی شده است. وی در محور اول، پشتوانۀ تعهد دینی و التزام به قوانین اخلاقی را اعتقاد به منبع خیر بودن خداوند میداند. در محور دوم، با استفاده از مبانی اگزیستانسیالیستی در رابطۀ انسان و جهان، معتقد است انسان موجودی خودساز نیست و در شرایطی قرار دارد که خود تاثیری در تحقق آن نداشته است. در چنین شرایطی، تسلیم در برابر قوانین اخلاقی، تسلیم در مقابل ارادۀ بیگانه نیست، بلکه انتخابی آگاهانه برای رشد خویش است. دیدگاه وی در این دو محور با توجه به آراء علامۀ طباطبایی قابل بررسی است. در محور نخست، تبیینی عالیتری بر اساس مبانی فلسفی علامه طباطبایی قابل طرح است. اما نسبت به محور دوم، دو نکتۀ قابل ملاحظه وجود دارد: نخست آنکه پاسخ او در این مساله، بیانی متوسط در تبیین رابطۀ خداوند و انسان است، و دوم آنکه تعهد اولیه به همان رکن ایمان مقدم بر عمل است، نه متاخر از آن. | ||
| کلیدواژهها | ||
| جان کاتینگهام؛ عقل؛ ایمان؛ تعهد ایمانی؛ قرینۀ دینی؛ علامه طباطبایی | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 296 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 282 |
||