بررسی موردی گرمایش ناگهانی پوشنسپهر از دیدگاه تاوائی پتانسیلی | ||
| فیزیک زمین و فضا | ||
| مقاله 9، دوره 52، شماره 2، تابستان 1405، صفحه 355-374 اصل مقاله (8.48 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/jesphys.2026.409829.1007755 | ||
| نویسندگان | ||
| محمد مرادی* 1؛ غلامرضا براتی2 | ||
| 1پژوهشگاه هواشناسی و علوم جو، تهران، ایران. | ||
| 2گروه جغرافیای طبیعی، دانشکده علوم زمین، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران. | ||
| چکیده | ||
| در پژوهش حاضر بر اساس پژوهشهای پیشین، ابتدا دو گرمایش ناگهانی پوشنسپهر زمستانه در دو نیمکره جنوبی (سپتامبر 2002) و شمالی (ژانویه 2009) انتخاب و سپس با استفاده از دادههای میانگین نصفالنهاری میانگین مداری دما در کلاهک قطبی و میانگین مداری مؤلفه مداری باد در روی مدار شصت درجه برای تعیین روز مرکزی و نوع گرمایش، تحلیل شدند. در ادامه با بهکارگیری دادههای دما و مؤلفههای مداری و نصفالنهاری باد در سطوح مختلف فشاری، تاوائی پتانسیلی ارتل و تاوائی پتانسیل ارتل بههنجار شده در چند سطح همدرگاشت محاسبه و تغییرات آنها در هنگام رخداد گرمایش ناگهانی و اثر بر تاوه قطبی پوشنسپهر بررسی شد. نتایج نشان داد که تاوائی پتانسیلی ارتل به سبب دارا بودن عامل پایداری ایستایی، توانسته است اثر گرمایش ناگهانی پوشنسپهر بر تاوه قطبی را در این دو مورد نشان دهد و تغییرات تاوائی پتانسیل ارتل بههنجار شده در سطوح همدرگاشت مختلف نیز گرمایشهای انتخابی را به خوبی آشکار کند. بعلاوه بیشترین (کمترین) مقدار تاوائی پتانسیلی بههنجار شده در نیمکره شمالی (جنوبی) در سطح همدرگاشت 600 کلوین قبل از روز مرکزی برآورد شد و مشخص شد که موقعیت مکانی هستههای بیشینه و کمینه در هر دو نیمکره در محدوده 70 تا 90 درجه عرضجغرافیایی میباشد. تحلیل مراکز کمینه و بیشینه تاوائی پتانسیلی ارتل نشان داد که بعد از روز مرکزی در گرمایش زمستان 2002، مراکز کمینه بهتدریج در نزدیکی قطب جنوب جای گرفتهاند درحالیکه مراکز بیشینه در گرمایش زمستان 2009، به مناطق دورتر از قطب شمال تغییر یافته است. | ||
| کلیدواژهها | ||
| تاوائی پتانسیلی بههنجار شده؛ تاوه قطبی پوشنسپهر؛ گرمایش ناگهانی پوشنسپهر | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 145 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 77 |
||