شناسایی و اولویتبندی عوامل کلیدی آمادگی سازمانی برای کاربست هوش مصنوعی در فرایندهای منابع انسانی | ||
| مدیریت دولتی | ||
| دوره 18، شماره 3، 1405، صفحه 726-752 اصل مقاله (845.38 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله علمی پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/jipa.2026.416515.3937 | ||
| نویسندگان | ||
| اکبر مهری نژاد* 1؛ الهام ابراهیمی2؛ اصغر اصغرزاده3 | ||
| 1دانشجوی دکتری، گروه مدیریت، دانشکدگان فارابی، دانشگاه تهران، تهران، ایران. | ||
| 2دانشیار، گروه مدیریت، پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی، تهران، ایران. | ||
| 3استادیار، گروه علوم اجتماعی، پژوهشکدۀ علوم اجتماعی، دانشگاه فرماندهی و ستاد آجا، تهران، ایران. | ||
| چکیده | ||
| هدف: یکی از چالش‌های مهم در کاربست هوش مصنوعی، میزان آمادگی کاربران و سازمان‌هاست. در صورتی که از عوامل کلیدی تأثیرگذار در کاربست هوش مصنوعی شناخت دقیقی وجود نداشته باشد، استقرار فناوری‌های تحول‌آفرین با موانع جدی روبه‌رو خواهد شد. این پژوهش با هدف شناسایی و اولویتبندی عوامل کلیدی آمادگی سازمانی در کاربست هوش مصنوعی در فرایندهای منابع انسانی انجام شده است. روش: پژوهش حاضر از نظر هدف، کاربردی است. در مرحلۀ نخست، با بررسی و مرور نظام‌مند ادبیات پژوهش، عوامل اولیۀ مؤثر بر آمادگی سازمان برای کاربست هوش مصنوعی در فرایندهای منابع انسانی استخراج شد. سپس برای اولویتبندی این عوامل، از روش تصمیم‌گیری چندمعیارۀ بهترین بدترین بهره برده شد. جامعۀ آماری، ۱۵ نفر از کارکنان واحد منابع انسانی مرتبط در حوزۀ مدیریت منابع انسانی هوشمند و فناوری‌های تحول‌آفرین بود. یافته‌ها: نتایج پژوهش نشان داد که ۱۲ عامل کلیدی بر آمادگی در کاربست هوش مصنوعی در مدیریت منابع انسانی تأثیرگذار است. یافته‌ها نشان داد که آمادگی مدیریت، شامل تعهد، حمایت و مشارکت فعال مدیران ارشد، مهم‌ترین عامل در پذیرش هوش مصنوعی است. پس از آن، آمادگی راهبردی و آمادگی نیروی انسانی قرار دارند که بیانگر اهمیت هم‌راستایی اهداف هوش مصنوعی با راهبردهای سازمان و همچنین برخورداری از دانش، مهارت و قابلیت‌های انسانی لازم برای بهره‌برداری از این فناوری است. آمادگی فناورانه، داده‌ای و اخلاقی نیز از عوامل تأثیرگذار شناخته شدند که در ایجاد زیرساخت‌های فنی، دسترسی به داده‌های باکیفیت و رعایت ملاحظات اخلاقی در استفاده از هوش مصنوعی نقش مهمی ایفا می‌کنند. در مقابل، آمادگی اعتماد و آمادگی نهادی و حاکمیتی، کمترین اولویت را در میان عوامل شناسایی‌شده کسب کردند. نتیجه‌گیری: نتایج پژوهش نشان داد که موفقیت پذیرش و کاربست هوش مصنوعی در مدیریت منابع انسانی، بیش از هر چیز به عوامل درون‌سازمانی وابسته است. تعهد و حمایت مدیریت، تدوین راهبردهای مشخص، توسعۀ مهارت‌های نیروی انسانی، تقویت قابلیت‌های فناورانه و بهبود کیفیت و حاکمیت داده‌ها، مهم‌ترین پیش‌نیازهای موفقیت در این زمینه محسوب می‌شوند. عوامل نهادی، قانونی و محیطی نیز در پذیرش هوش مصنوعی نقش دارند؛ اما اثرگذاری آن‌ها در مقایسه با عوامل مدیریتی، راهبردی و انسانی کمتر است. این یافته‌ها می‌تواند راهنمایی کاربردی برای مدیران منابع انسانی در برنامه‌ریزی، اولویتبندی سرمایه‌گذاری‌ها و استقرار اثربخش فناوری‌های مبتنی بر هوش مصنوعی در سازمان‌ها فراهم آورد. | ||
| کلیدواژه‌ها | ||
| هوش مصنوعی؛ منابع انسانی هوشمند؛ منابع انسانی داده محور؛ مدل آمادگی | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 211 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 160 |
||