گذار از نظام آموزشی سنتی به مدرن در قلمرو عثمانی مطالعه موردی: مدرسۀ صادقیۀ تونس | ||
| پژوهشنامه تاریخ تمدن اسلامی | ||
| مقاله 3، دوره 49، شماره 1، شهریور 1395، صفحه 41-55 اصل مقاله (198.01 K) | ||
| نوع مقاله: پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/jhic.2018.252245.653874 | ||
| نویسنده | ||
| عباس برومنداعلم* | ||
| دانشیار گروه تاریخ دانشگاه بین المللی امام خمینی (ره) | ||
| چکیده | ||
| یکی از مهمترین عرصههای رویارویی فرهنگیِ تمدن اسلامی با تمدن جدید غرب، حوزه آموزش و نظام آموزشی بود که در بیشتر سرزمینهای اسلامی در قالب شکلگیری و تأسیس مدارس جدید بروز کرد. دارالفنون عثمانی که بهمثابه مجتمع آموزشی جامع در 1278/ 1862م تأسیس شد، عملا به الگویی مناسب برای بسیاری از ممالک اسلامی، به ویژه ایالات و ولایات عثمانی در این دوره تبدیل شده بود. سرزمین افریقیه که از اواخر سدۀ شانزدهم میلادی/ دهم هجری تحت الحمایه عثمانی قرار گرفته بود، از جمله اولین ایالاتی بود که بهسبب نزدیکی سرزمینی و جغرافیایی در معرض مفاهیم و آموزههای مدرنیته قرار گرفت. ازاینرو، از اواخر سدۀ هجدهم میلادی/ دوازدهم هجری مسأله اصلاح نظام آموزشی به یکی از مسائل و دغدغههای حاکمان و عناصر اصلاحطلب افریقیه تبدیل شد و در نتیجه مدرسه عالی صادقیه با الگو گرفتن از دارالفنون استانبول تأسیس شد. این مدرسه با برنامه دقیق و سطوح مدون آموزشی، فارغالتحصیلانی را به جامعه افریقیه ارائه کرد که نقش مهمی در تحولات اجتماعی افریقیه در سدۀ نوزدهم و بیستم میلادی ایفا کردند. از اینرو، یکی از دغدغههای اصلی استعمار فرانسه پس از سلطه بر تونس از سال 1881م/ 1298ق تضعیف یا به تعطیلی کشاندن این مدرسه بود. رهبران و پیشگامان جنبش استقلال طلبی در تونس، که منجر به استقلال این کشور از فرانسه در 1956م/ 1375ق گردید، از دانش آموختگان مدرسه عالی صادقیه بودند. | ||
| کلیدواژهها | ||
| استعمار فرانسه؛ افریقیه؛ دارالفنون استانبول؛ نظام آموزشی عثمانی؛ مدرسه صادقیه | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 972 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 639 |
||