تأمّلی جامعه شناختی بر فرهنگ جراحی زیبایی | ||
| مجلۀ مطالعات جامعهشناختی (نامۀ علوم اجتماعی سابق) | ||
| دوره 29، شماره 1، خرداد 1401، صفحه 485-520 اصل مقاله (567.47 K) | ||
| نوع مقاله: علمی وپزوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/jsr.2022.89423 | ||
| نویسندگان | ||
| یوسف اباذری1؛ محمد توکل2؛ محمد رحمتی* 3 | ||
| 1دانشیار گروه جامعهشناسی دانشگاه تهران | ||
| 2استاد تمام گروه جامعهشناسی دانشگاه تهران | ||
| 3دکتری جامعهشناسی دانشگاه تهران | ||
| چکیده | ||
| این مقاله با تبیین علل فراگیری «فرهنگ جراحی زیبایی» در کشاکش «ساختارهای نئولیبرالی»، کوششی نظری برای دستیابی به نحوۀ برساخت «سوژه نئولیبرال» است که به نوبۀ خود میتواند پشتوانه مطالعات جامعهشناختی کاربردیِ برساختِ سوژه قرار گیرد. این تبیین نشان میدهد متاثر از سیاستهای «جهانی شدن» -که همان «نئولیبرالی شدن در گسترهای جهانی» است- هر چقدر اقتصادِ سیاسی جامعهای بیشتر بر مبنای «سفتهبازی»، «مالیهگری»، «بنگاهی کردن نهادهای جامعه»، «شرکتمحوری»، «خصوصیسازی»، «کارآفرینی» و... تنظیم شود، به تناسبﹾ امیالِ سوژههای آن نیز بیشتر به سوی «رقابت»، «سوداگری»، «ریسکپذیری»، «انعطاف» و «موفقیتطلبی» سوق پیدا خواهد کرد. به عبارت دیگر، مبتنی بر رویکرد تکثیر بنگاه از درون جامعه، «فرهنگ رقابتجویی و کارآفرینی» و تحت تأثیر ایدهآلیسم سلبریتیها، «فرهنگ لذتجویی، شهرت و موفقیتطلبی»، متاثر از تکنولوژیهای جدید قدرت، «فرهنگ انقیاد به سرمایهداری جهانی لایکها» و در سپهر بیکاریِ ساختاری و حکمرانیِ شرکتی، «فرهنگ ریسکپذیری و انعطاف» بازتولید میشود؛ از اینرو برای سوژۀ متاثر از چنین اتمسفری، «انواع بازآفرینی» ضرورت مییابد. کماآنکه جهانیسازی، به شبکه های اجتماعی که در آنها بازآفرینیِ نمایشیِ بیوقفۀ خویشتن مرسوم شده، پر و بال داده است. بازتولید گسترده فرهنگ جراحی زیبایی در هر جامعهای، ولو آنکه واجد تمامی شاخصههای اقتصاد نئولیبرال نباشند، دستِکم بیانگرِ شکلگیریِ هسته اولیه نئولیبرالیسم است. در چنین جامعه ای که «سرمایۀ انسانیِ» سوژه، مستمراً در پی تقویت جایگاه رقابتی خویش است، طبعاً ارزشهای اخلاقی تحتالشعاع میگیرد و بنابراین این مدل از توسعه، مستلزم بازاندیشی است. | ||
| کلیدواژهها | ||
| جراحیزیبایی؛ بازآفرینی؛ رسانۀ دیجیتال؛ سلبریتی؛ سرمایۀ انسانی؛ سوژه نئولیبرال؛ اقتصادسیاسی | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 854 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 741 |
||