تعیین بهترین شیوههای مدیریتی آلایندههای غیرنقطهای با استفاده از مدل ArcSWAT (مطالعه موردی: حوضه آبریز دشت بزرگ) | ||
| تحقیقات آب و خاک ایران | ||
| دوره 54، شماره 4، تیر 1402، صفحه 655-673 اصل مقاله (1.94 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/ijswr.2023.350603.669387 | ||
| نویسندگان | ||
| لیدا واصل1؛ احمد فرخیان فیروزی* 2؛ عطااله خادم الرسول3 | ||
| 1گروه علوم و مهندسی خاک، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران، | ||
| 2دانشیار، گروه علوم و مهندسی خاک، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شهید چمران اهواز، ایران | ||
| 3استادیار گروه خاکشناسی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شهید چمران اهواز، ایران | ||
| چکیده | ||
| بهترین شیوههای مدیریتی راهکارهایی در راستای کاهش آلایندههای غیر نقطهای در حوضههای آبریز هستند. استفاده از این راهکارها مستلزم شناخت ویژگیهای حوضه و سرمایهگذاری در حوضههای آبریز است. بر این مبنا کاربرد مدلهای کامپیوتری به منظور شبیهسازی شرایط واقعی حوضههای آبریز کمک موثری به کاهش وقت و هزینه میکند. هدف از این پژوهش بررسی اثر سناریوهای مدیریتی مختلف بر هدررفت آلایندههای غیر نقطهای در حوضهی آبریز دشت بزرگ در ایران با استفاده از مدل ArcSWAT است. برای گردآوری دادههای مشاهدهای، نمونهبرداری از آب رودخانه از شهریور ماه 1399 تا خرداد 1400 انجام شد. دادههای مشاهدهای ماههای شهریور تا اسفند برای واسنجی مدل و دادههای مشاهدهای ماههای فروردین تا خرداد برای اعتبار سنجی مدل استفاده گردید. پس از شناسایی مناطق بحرانی، سه سناریو غیر سازهای و پنج سناریو سازهای به مدل اعمال شد. نتایج نشان داد که مدل ArcSWAT پیشبینی بسیار خوبی در برآورد بار آلایندههای غیر نقطهای (نیترات، نیتروژن کل و فسفر کل) داشته است. سناریوهای تناوب «گندم- سیب زمینی- گوجه فرنگی» و «گندم، برنج-گندم، ماش-گندم» بیشترین هدررفت نیترات و نیتروژن کل را نشان دادند درحالیکه کمترین میزان هدررفت فسفر کل در تناوب «گندم- سیب زمینی- گوجه فرنگی» مشاهده شد. روشهای تراسبندی و بافر گیاهی به عنوان روشهای برتر کاهش بار آلایندههای غیر نقطهای شناخته شدند. یافتههای این پژوهش نشان میدهد که انجام اقدامات مدیریتی در کاربریهای غالب و در جهت کاهش درجه شیب میتواند بار آلایندههای غیر نقطهای را به مقدار قابل توجهی کاهش دهد. | ||
| کلیدواژهها | ||
| تناوب زراعی؛ خاکورزی حفاظتی؛ مدیریت بقایا؛ فسفر؛ نیتروژن | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 819 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 474 |
||